बनेपा : काभ्रेमा बालश्रम र सडकबालकको अवस्था सम्बन्धित निकायले चासो नदेखाउँदा झनै नाजुक बन्दै गएको छ ।
ठूलादेखि साना होटल, मोटरसाइकल वर्कशप, कारखाना लगायत कम्पनीमा खुलेआम हुँदै आएको बालश्रम रोकिएको छैन । बनेपा, पनौती, धुलिखेललगायत सहरी क्षेत्रमा यस्तो समस्या बढ्न थालेको हो । जिल्ला बालकल्याण समितिको प्रारम्भिक तथ्यांक अनुसार जिल्लाका विभिन्न स्थानमा एक सय भन्दा बढी बालश्रमिक तथा सडक बालबालिका छन् ।
बालकल्याणका अध्यक्ष रामकुमार मुल्मी भन्छन्, ‘बालश्रमलाई नियन्त्रण गर्नु भन्दा पनि तिनिहरुको पूर्नस्थापना चुनौतीपूर्ण छ ।’ जिल्लामा १३ वटा स्थानीय तहमध्ये तीन वटामा सडक बालबालिका र बालश्रम गर्ने बालबालिकाको संख्या बढी छ । अन्य दशवटा स्थानीय तहमा भने सडकबालक तथा बालश्रमिकको अवस्थाबारे सम्बन्धित निकाय पनि जानकार छैनन् ।
७ सय बढी बालक्लब, पहल निरर्थक
जिल्लामा बालबालिका सम्बन्धी काम गर्ने गैरसरकारी संस्था मात्रै १ सय भन्दा बढी छन्् । बाल सञ्जाल ४८, बालगृह ८ र ७ सय ६० वटा त बालक्लब नै छन् ।बालश्रमलाई नियन्त्रण गर्न भन्दै प्रमुख जिल्ला अधिकारीको संयोजकत्वमा जिल्ला बाल कल्याण समिति, बाल अधिकार रक्षक शाखा र एक दर्जन भन्दा बढी सरकारी र गैरसरकारी संस्थाहरु छन् । तर उनीहरुको पहल निरर्थक देखिँदै गएको छ ।
उनीहरुको प्रयास ‘बालुवामा पानी’ भएको सरोकारवालाले बताउन थालेका छन् । विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी संघ संस्थाले बालश्रम र सडक बालबालिका नियन्त्रण गर्न भन्दै करौडौं रुपैयाँ खर्चे पनि उनीहरुको लगानी निरर्थक भएको हो ।
सम्वन्धित निकायको उदासिनता र गैरसरकारी संस्थाको लापरवाहीले पछिल्लो समय सडक बालबालिका र बालश्रमिक बढ्दै गएको सरोकारवालाहरुले बताउँदै आएका छन् ।
पछिल्लो समय बालश्रम र सडक बालबालिकाको संख्या बढ्दै गएको काभ्रेका मानव अधिकारकर्मी भोजराज तिमल्सिना बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘सडक बालबालिका थोरै भए पनि उनीहरुको अवस्था नाजुक छ । र यो बढ्ने क्रममा छ, यतिसम्म कि, सठक बालक भन्दा यसबारे काम गर्ने संस्था धेरै गुणा बढी छ । तै पनि यो समस्या उस्तै छ ।’
प्रहरीका अनुसार सडक बालबालिको अवस्था असाध्यै नाजुक बन्दै गएको छ । उनीहरु दैनिक रुपमा बाच्नकै लागि संघर्ष गरिरहेका छन् । सडकमा फालेका खाना खाने, कुलतमा फस्ने र चोरी तथा आपराधिक क्रियाकलापमा समेत प्रयोग हुने गरेको प्रहरीको भनाइ छ ।
बालबालिकालाई शारिरिक र मानसिक असर पर्ने गरी दबावमा कुनै पनि काम लगाउनु नपाईने व्यवस्था संविधान उल्लेख भए पनि काभ्रेका सहरी क्षेत्रमा बालश्रम पनि बढ्दै गएको छ ।
तस्बिर : श्रीराम
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
