नेपालमा पहिलोपटक चैत २५ देखि टाइफाइडविरुद्धको खोप अभियान

काठमाडौंः नेपालमा पहिलो पटक १५ महिनादेखि १५ वर्षमुनिका सबै बालबालिकालाई टाइफाइड खोप लगाइदैछ । सरकारले चैत २५ देखि बैशाख १८ सम्म बालबालिकाका लागि टाइफाड खोप अभियान सञ्चालन गर्ने भएको हो । १५ महिनादेखि १५ वर्ष मुनिका सबै बालबालिका लागि टाइफाइड खोप अभियान सञ्चालन गर्न लागेको हो ।

खोप अभियान नजिकैको स्वास्थ्य संस्था, विद्यालय वा वडा कार्यालयमा हुने स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ । सबै बालबालिकालाई एक डोज टाइफाइड खोप प्रदान गरिनेछ । यो खोप निशुल्क पाइने र सुरक्षित रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ ।

विशेषज्ञहरुका अनुसार टाइफाइड (म्यादे ज्वरो) ज्यान जोखिममा पार्नसक्ने संक्रामक रोग हो । ढल वा संक्रमित व्यक्तिको दिसामा पाइने टाइफाइड रोगको जीवाणु स्वस्थ व्यक्तिमा दुषित खाना वा पानीको माध्यमबाट सर्दछ । यो रोग सबै उमेर समूहको व्यक्तिहरूमा लागेको पाइएता पनि विशेष गरी १५ वर्ष मुनिका बालबालिकामा धेरै हुने गरेको पाईएको छ ।

टाइफाइड रोग भनेको के हो ?

टाइफाइड म्यादे ज्वरो ज्यानै जोखिममा पार्न सक्ने संक्रामक रोग हो । ढल वा संक्रमित व्यक्तिको दिसामा पाइने टाइफाइड रोगको जिवाणु स्वस्थ व्यक्तिमा दुषित खाना वा पानीको माध्यमबाट सर्दछ । यो रोग सबै उमेर समूहको व्यक्तिहरूमा लागेको पाइएता पनि विशेष गरी १५ वर्ष मुनिका बालबालिकामा धेरै हुने गर्छ।

रोगका मुख्य लक्षण तथा चिन्हहरु के के हुन ?

उच्च ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, जिउ दुख्ने, पसिना आउने र जिब्रोमा सेतो लेत लाग्ने आदिजस्ता यो रोगका मुख्य लक्षण र चिन्ह हुन् । साथै कसैकसैलाई पेट दुख्ने, पखाला लाग्ने, वाकवाकी लाग्ने, भोक नलाग्ने, शरीरमा रातो बिमिरा आउने आदि लक्षण र चिन्ह पनि देखिन सक्छन् । यो रोगको संक्रमणपछि  केही व्यक्तिहरूमा शरीरका विभिन्न भागमा संक्रमण फैलने, सानो आन्द्रामा घाउ हुने र प्वाल पर्ने र मस्तिष्क सम्बन्धी समस्या आदि जस्ता जटिलताहरू पनि देखा पर्न सक्दछ ।

टाइफाइड खोप लगाएपछि के के असरहरू देखिन सक्छन् ?

टाइफाइड खोप लगाएपछि अन्य खोपहरूमा जस्तै केही सामान्य (सुई लगाएको ठाउँमा रातो हुने, सुन्निने र दुख्ने, हल्का ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, हात गोडा तथा जोर्नीहरू दुख्ने आदि) असरहरू हुन सक्छन् र यस्ता सामान्य असरहरू विस्तारै आफै ठीक भएर जान्छन् । खोप लगाएपछि यस्ता लक्षणहरू बाहेक अन्य स्वास्थ्य जटिलता देखा परेमा तुरुन्त नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क राख्नु पर्दछ ।

यो खोप कसले लगाउनु हुँदैन ?

यो खोप विगतमा कुनै खोप लिँदा गम्भीर प्रकारको प्रतिक्रिया देखा परेको वा कुनै खाना वा अन्य वस्तुबाट कडा एलर्जी भएको भए, एड्सको लक्षण देखा परेको अवस्थामा दिनु हुँदैन । साथै हाल उच्च ज्वरो आएका वा सिकिस्त बिरामीले लगाउनु हुँदैन। तर बिरामी ठीक भइसकेपछि भने खोप लिन सकिन्छ । साधारण बिरामी भएको अवस्था जस्तै : हल्का ज्वरो आएको, रुघाखोकी लागेको, कुपोषण भएको अवस्थामा यो खोप लगाउन मिल्छ ।

 टाइफाइड लाग्न नदिन के गर्नुपर्छ ?

टाईफाइड जस्ता पानीजन्य संक्रामक रोगबाट बच्नका लागि पानीलाई उमालेर वा फिल्टर गरेर मात्र पिउनुपर्छ । पानीको मुहान सधै छोपेर राख्नुपर्छ ।