इरान मुद्दामा ट्रम्प–बेलायतबीच बढ्दो तनावले राजा चार्ल्सको अमेरिका भ्रमणमै असर
चैत ४, २०८२ बुधबार १६:३१:४२
बेलायत : बेलायती प्रधानमन्त्री केइर स्टार्मर सामान्यतया शान्त, कानुनी पृष्ठभूमिका र संयमित व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन् । तर जब उनी गत फेब्रुअरीमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग ओभल अफिसमा बसेका थिए, उनले आफ्नो शैलीभन्दा फरक ढंगले कुरा गरेका थिए ।
‘यो साँच्चै विशेष हो’, स्टर्मरले भने, जब उनले राजा चार्ल्स तृतीयबाट ट्रम्पलाई दोस्रो पटक राजकीय भ्रमणका लागि पठाइएको पत्र देखाए । ‘यो पहिले कहिल्यै भएको थिएन । यो अभूतपूर्व छ... साँच्चै ऐतिहासिक ।’ स्टर्मरको यस्तो व्यवहारले उनको सरकारले ट्रम्पसँग सम्बन्ध कसरी व्यवस्थापन गर्ने योजना बनाएको थियो भन्ने देखाउँछ-उनको प्रशंसा गर्ने स्वभावलाई ध्यानमा राख्दै सम्बन्ध सुधार्ने, जसबाट कम शुल्क (ट्यारिफ) र युक्रेनका लागि अमेरिकी समर्थन कायम राख्ने आशा गरिएको थियो ।
केही समयसम्म यो रणनीति सफल जस्तो देखिएको थियो । तर अहिले यो कमजोर भएको देखिन्छ । इरानसँगको युद्धमा सहयोग नगरेको भन्दै ट्रम्पले आफ्ना सबै सहयोगी देशहरूलाई आलोचना गरेका छन्, तर स्टर्मरलाई विशेष रूपमा निशाना बनाएका छन् । मार्च ३ मा ट्रम्पले भने, ‘यो हामीले विन्स्टन चर्चिलसँग व्यवहार गरिरहेका छैनौं ।’ उनले बेलायत अब ‘सहयोगीहरूको रोल्स–रोयस’ नभएको पनि टिप्पणी गरे ।
यसबीच, धेरै सांसदहरूले सोध्न थालेका छन्–के यस्तो अवस्थामा राजा चार्ल्सको अमेरिका भ्रमण गर्नु उचित हुन्छ ? यद्यपि भ्रमण औपचारिक रूपमा पुष्टि भएको छैन, अप्रिलमा अमेरिका स्वतन्त्रताको २५०औं वार्षिकोत्सवका अवसरमा उनको भ्रमण हुने अपेक्षा गरिएको थियो ।
लेबर पार्टीकी सांसद एमिली थर्नबेरीले भनिन्, ‘हामीले महाराजालाई अपमानित भएको देख्न चाहँदैनौं । यस्तो अवस्थामा भ्रमण अघि बढाउने कि नबढाउनेबारे गम्भीर रूपमा सोच्नु पर्छ ।’ ट्रम्प र स्टर्मरबीचको विवाद तब सुरु भयो जब बेलायतले इरानविरुद्धको युद्धमा आफ्नो सैन्य आधार प्रयोग गर्न अनुमति दिन अस्वीकार गर्यो, जसलाई स्टर्मरले अवैध मानेका थिए ।
यद्यपि, इरानको प्रतिकारपछि बेलायती सैन्य सम्पत्तिमा आक्रमण हुँदा बेलायतले रक्षात्मक सहयोग भने गरेको थियो । त्यसपछि ट्रम्पले स्टर्मरको सहयोगलाई कहिले मजाक बनाएका छन्, त कहिले अझ धेरै नगरेको भन्दै आलोचना गरेका छन् । मार्च ७ मा ट्रम्पले बेलायतले दुईवटा विमानवाहक जहाज पठाउने सोच बनाएको भन्दै भने, ‘हामीलाई युद्ध जितिसकेपछि आउने सहयोगीहरू चाहिँदैन।’
त्यसपछि, होर्मुज जलडमरूमध्य सुरक्षित बनाउन सहयोग नगरेको भन्दै ट्रम्पले बेलायतको आलोचना गरे । उनले स्टर्मरले निर्णय गर्न टोलीसँग छलफल गर्नुपर्ने बताएपछि ट्रम्पले भने, ‘तपाईं प्रधानमन्त्री हुनुहुन्छ, निर्णय आफैं गर्न सक्नु हुन्छ... यो निराशाजनक छ ।’
पूर्व बेलायती राजदूत पीटर वेस्टमाकटका अनुसार, स्टर्मरको ‘शान्त र तार्किक’ रणनीति सधैं सफल हुँदैन । ‘उनी ट्रम्पलाई निजी रूपमा समझाउने प्रयास गर्छन्, तर ट्रम्पले अर्को दिन के भन्छन् भन्ने अनुमान गर्न गाह्रो हुन्छ’, उनले भने ।
यद्यपि ट्रम्प र स्टर्मरबीच तनाव बढिरहेको छ, ट्रम्पले भने राजा चार्ल्स चाँडै अमेरिका आउने संकेत दिएका छन् । उनले भने, ‘यूकेका राजा-म भन्न सक्छु इङ्ग्ल्यान्डका राजा-चाँडै आउँदैछन् ।’ अब बेलायती सरकारले ठूलो निर्णय लिनुपर्ने अवस्था आएको छ—राजा चाल्र्सको भ्रमण जारी राख्ने कि स्थगित गर्ने । यदि भ्रमण जारी राखियो भने ट्रम्पको अनिश्चित व्यवहारले राजालाई अपमानित गर्ने जोखिम छ । तर भ्रमण रद्द गरियो भने ट्रम्पलाई रिस उठ्ने सम्भावना पनि छ ।
वेस्टमाकटका अनुसार, ‘एक समय यस्तो आउन सक्छ जब भ्रमण गर्ने जोखिमभन्दा नगर्ने जोखिम कम देखिन्छ-विशेष गरी यदि दुवै सरकारले मिलेर स्थगन गर्ने निर्णय गरे भने ।’ डाउनिङ स्ट्रिटले भने हालसम्म भ्रमणको विवरण पुष्टि भएको छैन भन्दै टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको छ ।
यसबीच, स्टर्मरमाथि सुरुमा आलोचना गर्ने विपक्षी नेताहरूले पनि आफ्नो धारणा परिवर्तन गरेका छन् । नाइजेल फराजले सुरुमा अमेरिकासँग मिलेर अघि बढ्नुपर्ने बताएका थिए, तर अहिले बेलायतले ‘अर्को विदेशी युद्धमा संलग्न हुनु हुँदैन’ भनेका छन् । त्यस्तै, कन्जरभेटिभ नेतृ केमी बेडेनोचले पनि सुरुवातमा समर्थन गरेकी थिइन्, तर पछि आफ्नो धारणा परिवर्तन गर्दै ट्रम्पको आलोचना गरेकी छन् । उनले भनिन्, ‘यो शब्दयुद्ध बालसुलभ छ । यसले मनोरञ्जन त दिन सक्छ, तर यो असुहाउँदो छ ।’
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
