अमेरिका : इजरायली विश्लेषकहरूले संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग युद्ध अन्त्य गर्न वार्ता जारी रहने दाबी गरेपछि इजरायलमा निराशा र अन्योलको भावना फैलिएको टिप्पणी गरेका छन् ।
ट्रम्पको यो टिप्पणी त्यतिबेला आएको हो जब उनले इरानको ऊर्जा पूर्वाधारमाथि ठूलो आक्रमण गर्ने धम्की दिएका थिए र इरानले कुनै वार्ता भइरहेको छैन भनेर अस्वीकार गरेको छ । युद्धभरि, इजरायली नेताहरूले आफूलाई इरानविरुद्धको लडाइँको अग्रपंक्तिमा रहेको रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका छन् ।
प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले बारम्बार अमेरिकालाई यो युद्धमा सामेल गराउन आफूले विश्वास दिलाएको दाबी गरेका छन्, जसलाई उनले इजरायलका लागि इरानबाट आउने अस्तित्वगत खतरा भनेर चित्रण गरेका छन् । सोमबार ट्रम्पको टिप्पणीपछि सार्वजनिक गरिएको भिडियो सन्देशमा नेतन्याहुले भने कि अमेरिकी राष्ट्रपति विश्वास गर्छन् कि ‘इजरायली र अमेरिकी सेनाले हासिल गरेका शक्तिशाली उपलब्धिहरूलाई प्रयोग गरेर युद्धका लक्ष्यहरू एउटा सम्झौतामार्फत पूरा गर्न सकिन्छ, जसले हाम्रो महत्वपूर्ण हितहरू सुरक्षित गर्नेछ ।’
‘यससँगै, हामी इरान र लेबनान दुवैमा आक्रमण जारी राखिरहेका छौँ’, उनले थपे, ‘हामी व्यवस्थित रूपमा मिसाइल कार्यक्रम र आणविक कार्यक्रम भत्काउँदैछौँ र हिज्बुल्लाहमाथि कडा प्रहार जारी छ ।’ यद्यपि, धेरै इजरायलीहरूलाई थाहा छ कि यो युद्ध सुरुमा इरान सरकारलाई ढाल्ने र त्यसबाट आउने खतरा अन्त्य गर्ने लक्ष्यसहित प्रस्तुत गरिएको थियो । तर अहिले पनि इस्लामिक गणतन्त्र कायम छ र पछिल्ला दिनहरूमा इरानका घातक आक्रमणहरू इजरायलमा भइरहेको अवस्थामा, वार्तामार्फत युद्ध अन्त्य गर्ने कुरा धेरैका लागि असहज बनेको छ ।
पूर्व इजरायली राजदूत अलोन पिन्कासले भनेका छन् कि यदि ट्रम्पले नेतन्याहुको इच्छाविपरीत वार्तामा जोड दिएका हुन् भने, यो संकेत हुन सक्छ कि ट्रम्पले ‘नेतन्याहुले छिटो र निर्णायक विजय कत्तिको सम्भव छ भन्ने विषयमा उनलाई गलत जानकारी दिएको’ महसुस गरेका छन् ।
राजनीतिशास्त्री ओरी गोल्डबर्गले भने कि इजरायललाई वार्ताबारे पहिले जानकारी नै नदिइएको जस्तो देखिन्छ, जुन नेतन्याहुले अमेरिकालाई युद्धमा अझ गहिरो रूपमा संलग्न गराउने प्रयासको स्पष्ट अस्वीकार हो । ‘के यो नेतन्याहुको हार हो ? निश्चय नै हो’, उनले भने । ‘यो ट्रम्पले इजरायललाई छाडेको जस्तै हो । अहिलेका लागि, हामी अझै लेबनानमा विनाश गर्न र गाजामा दबाब दिन सक्छौँ, तर हामी कुनै गम्भीर खेलाडी हौँ भन्ने धारणा हराएको छ । कसैले पनि अब हामीसँग कुरा गर्न चाहँदैन ।’
नेतन्याहु र उनका दक्षिणपन्थी सहयोगीहरूले अमेरिकी राष्ट्रपतिको समर्थनलाई निकै महत्व दिएका छन् । २०२४ को अमेरिकी राष्ट्रपतीय चुनावमा ट्रम्पको जितलाई नेतन्याहुले स्वागत गरेका थिए र यसलाई इजरायल–अमेरिका सम्बन्धको नयाँ चरणको रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए ।
तर ट्रम्पको अप्रत्याशित व्यवहार र दुई देशबीचको ठूलो शक्ति असन्तुलनका कारण केही चिन्ताका अवस्थाहरू पनि देखिएका छन्, जस्तै २०२५ को अन्त्यतिर गाजामा अमेरिकाले इजरायललाई युद्धविराम गर्न बाध्य बनाएको घटना, तथा जुन २०२५ मा इरानमाथि आक्रमण रोक्न आदेश दिएको अवस्था ।
यद्यपि, केही विश्लेषकहरूका अनुसार यदि इजरायललाई हालको वार्ताबाट बाहिर राखिएको भए पनि, त्यसले इरानविरुद्धको संघर्षमा उसले हासिल गरेका उपलब्धिहरूलाई नकार्दैन । इजरायली विश्लेषक निम्रोड फ्लासेनबर्गले भने, ‘मलाई लाग्दैन कि इजरायललाई युद्ध अन्त्य गर्ने कूटनीतिक प्रयासमा समावेश गरिने अपेक्षा गरिएको थियो । इजरायल अब कूटनीति गर्ने देश जस्तो छैन ।’ उनले थपे, ‘यदि नेतन्याहुको लक्ष्य इरानको सैन्य क्षमतालाई कमजोर बनाउने थियो भने, उनले त्यो हासिल गरेका छन् । र त्यसरी गरेका छन् कि अमेरिका दीर्घकालीन रूपमा पनि इरानलाई कमजोर राख्न प्रतिबद्ध रहनेछ ।’
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
