फिलिपिन्समा ऊर्जा आपतकाल घोषणा, खलबलियो सिङ्गो एशियाकै जनजीवन
फिलिपिन्स : फिलिपिन्स इरानमा जारी युद्धका कारण ‘राष्ट्रिय ऊर्जा आपतकाल’ घोषणा गर्ने विश्वको पहिलो देश बनेको छ । राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियरले देशको ऊर्जा आपूर्ति सुरक्षित गर्न कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन् ।
उनले देशको ऊर्जा आपूर्तिको उपलब्धता र स्थिरतामा ‘नजिकै खतरा’ रहेको बताएका छन् । अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको युद्ध र मुख्य ढुवानी मार्ग हो मानिने होर्मुज जलडमरूमध्यको प्रभावकारी बन्दले विश्व ऊर्जा बजारमा ठूलो असर पारेको छ, जसले अभाव र मूल्यवृद्धि निम्त्याएको छ ।
फिलिपिन्सले आफ्नो ९८ प्रतिशत तेल खाडी क्षेत्रबाट आयात गर्छ । युद्ध सुरु भएदेखि देशमा डिजेल र पेट्रोलको मूल्य दोब्बरभन्दा बढी भएको छ । मंगलबार मार्कोसले यो कदमले सरकारलाई ऊर्जा स्थिरता सुनिश्चित गर्न र अर्थतन्त्र जोगाउन कानुनी अधिकार दिने बताए ।
यो आदेश अन्तर्गत, इन्धन, खाना, औषधि र अन्य आवश्यक वस्तुहरूको व्यवस्थित वितरण निगरानी गर्न एक समिति गठन गरिएको छ । सरकारलाई इन्धन र पेट्रोलियम पदार्थहरू सिधै खरिद गर्न पनि अधिकार दिइएको छ । यो घोषणा एक वर्षसम्म लागू रहनेछ, जबसम्म राष्ट्रपतिले यसलाई विस्तार वा खारेज गर्दैनन् ।
यो कदम केही सिनेटरहरूको मागपछि आएको हो, जसले फिलिपिन्सका परिवारहरूले भोगिरहेको ‘आपतकालीन स्तर’ को कठिनाइलाई सरकारले स्वीकार गर्नुपर्ने बताएका थिए । मंगलबार पेट्रोल र डिजेलको मूल्य फेरि बढेर युद्धअघि भन्दा दोब्बरभन्दा बढी पुगेको छ । श्रम संगठन किलुसाङ मायो उनोले यो आपतकाल घोषणाको कडा आलोचना गर्दै यसलाई सरकारको असफलताको ‘स्वीकृति’ भनेको छ ।
उनीहरूले अघिल्लो समयमा ‘सबै सामान्य छ’ भन्ने सरकारी दाबीलाई गलत भन्दै आलोचना गरेका छन् । किलुसाङ मायो उनो (श्रमिक संगठन) ले आदेशका केही प्रावधानहरूलाई ‘कामदारविरोधी’ भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेको छ, विशेष गरी हडताल जस्ता गतिविधिलाई सीमित गर्न सक्ने सम्भावनाका कारण ।
तर प्रमुख उद्योगपति म्यानुएल वी. पाङ्गिलिनानले सरकारको यो कदमलाई समर्थन गरेका छन् । उनले संकटले व्यवसायमा असर पारिरहेको बताए तर सरकारसँग अर्थतन्त्र सञ्चालन गर्न सबै विकल्प हुनुपर्ने बताए । परिवहन मजदुरहरू र अन्य समूहहरूले बिहीबार र शुक्रबार दुई दिनको हडताल गर्ने योजना बनाएका छन्, जसले बढ्दो इन्धन मूल्यप्रति असन्तोष देखाउँछ ।
परिवहन संघले इन्धन कर हटाउने, मूल्य घटाउने र राज्य नियन्त्रण लागू गर्ने जस्ता माग अघि सारेको छ । सरकारले यस संकटका कारण यातायात चालकहरूलाई सब्सिडी, फेरी सेवा घटाउने र इन्धन बचतका लागि चार दिनको कार्यसप्ताह लागू गर्ने जस्ता उपायहरू अपनाएको छ । ऊर्जा मन्त्री शेरोन गारिनले देशसँग करिब ४५ दिनको इन्धन भण्डार मात्र रहेको बताएकी छन् ।
एशियामा दैनिक जीवनमा प्रभाव
एशियामा यो संकटको ठूलो असर परेको छ । धेरै देशहरूले ऊर्जा बचतका लागि कामदारलाई घरबाट काम गराउने, कार्यसप्ताह घटाउने र विश्वविद्यालयहरू बन्द गर्ने जस्ता कदम चालेका छन् ।
थाइल्याण्ड : सरकारी कर्मचारी र सञ्चारकर्मीहरूले ऊर्जा बचतका लागि हल्का कपडा लगाउने निर्देशन पाएका छन् । एयर कन्डिसन २६–२७ डिग्रीमा राख्न आग्रह गरिएको छ ।
श्रीलंका : इन्धन अभावका कारण श्रीलंकामा हप्तामा एक दिन सार्वजनिक बिदा र इन्धन राशन लागू गरिएको छ ।
म्यानमार : सैनिक शासन अन्तर्गत रहेको म्यानमारमा इन्धन बचत गर्न निजी सवारीलाई एक दिन बिराएर चलाउने नियम लागू गरिएको छ ।
भारत : भारतमा पनि ग्यास अभावका कारण उद्योग र व्यवसाय प्रभावित भएका छन् । केही क्षेत्रहरूमा कारखाना बन्द भएका छन् र रेस्टुरेन्टहरूमा पनि असर परेको छ । भारतमा धेरै मानिसहरूले ग्यासको लाइनमा घण्टौं बिताउनु परेको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !