५० करोडको लगानीमा दुई क्यासिनो आउने

काठमाडौं : भारतीय दुई कम्पनीले नेपालमा क्यासिनो सञ्चालनका लागि ५० करोड रुपैयाँ लगानी गर्ने प्रस्ताव गरेका छन् । प्राइट इन्टरटेन्मेन्ट एन्ड रिक्रियसन सेन्टरले काठमाडौं र एसएचएल म्यानेजमेन्ट सर्भिसेसले रूपन्देहीमा क्यासिनो सञ्चालन गर्न गरेको प्रस्तावलाई उद्योग विभागले स्वीकृति दिइसकेको छ ।

भारतीय प्राइट इन्टरटेन्मेन्ट एन्ड रिक्रियसन सेन्टरको २५ करोड रुपैयाँमा क्योसिनो सञ्चालन गर्ने प्रस्तावमा विभागले सहमति दिएको हो । कम्पनीले ८५ प्रतिशत विदेशी लगानी र १५ प्रतिशत नेपालीको लगानीमा क्यासिनो सञ्चालन गर्न लागेको छ । क्यासिनो सञ्चालनमा आएपछि कम्पनीले २५ जनालाई रोजगारीको अवसर दिने उल्लेख गरेको छ ।

यसैगरी एसएचएल म्यानेजमेन्ट सर्भिसेसले पनि २५ करोड रुपैयाँकै लगानीमा रूपन्देहीमा क्यासिनो सञ्चालनका लागि उद्योग विभागबाट स्वीकृति लिएको छ । यस कम्पनीमा ९० प्रतिशत विदेशी लगानी र १० प्रतिशत नेपाली लगानी रहनेछ । क्यासिनो सञ्चालनमा आएपछि पाँच सय जनाले रोजगारी पाउनेछन् ।

प्रस्ताव स्वीकृति भएका कम्पनीले क्यासिनो नियमावली २०७२ अनुसार आफै लाइसेन्स लिएर पाँच तारे होटलमा क्यासिनो सञ्चालन गर्न पाउनेछन् । कम्पनीले होटलले लिएको क्यासिनो सञ्चालनको लाइसेन्सबाट पनि क्यासिनो सञ्चालन गर्न पाउने कानुनी व्यवस्था छ ।

नेपालमा क्यासिनो

नेपालमा होटल सोल्टीले सन् १९६८ अगाडि नै क्यासिनो सुरु गरेको थियो । तर, १९७० कै दशकमा अमेरिकन नागरिक आरडी टटलको कन्टिनेन्टल ग्रुपले क्यासिनोको व्यवस्थापन सुरु गरेको थियो । भुटानी राजपरिवारका नातेदार लेनी दोर्जीले केही समय क्यासिनो नेपालको व्यवस्थापन नेतृत्व गरेका थिए । आरडी टटल क्यासिनोका अनुभवी थिए । उनले मलेसियाको ‘गेन्टिङ हाइल्यान्ड’ मा पनि साझेदार भई क्यासिनो चलाइसकेका थिए । २०४८ सालमा निर्वाचित सरकार बनेपछि थप तीन होटेलमा क्यासिनो सञ्चालनको लाइसेन्स दिइयो । सन् १९९२ मा क्यासिनो अन्ना (होटेल अन्नपूर्ण) र सन् १९९३ मा क्यासिनो एभरेस्ट (होटेल एभरेस्ट) र क्यासिनो रोयल (होटेल याक एन्ड यती) को लाइसेन्स दिइयो । क्यासिनो एउटाबाट एकैपटक चार वटा हुँदा ग्राहक बाँडिए, प्रतिस्पर्धा चर्कियो । नेपाली ग्राहकलाई खुसुक्क क्यासिनोमा छिराउने काम यहीँबाट सुरु भएको थिए ।

प्राइट इन्टरटेन्मेन्ट एन्ड रिक्रियसन सेन्टरले काठमाडौं र एसएचएल म्यानेजमेन्ट सर्भिसेसले रूपन्देहीमा क्यासिनो सञ्चालन गर्न गरेको प्रस्तावलाई उद्योग विभागले स्वीकृति दिइसकेको छ ।

पाँचतारे होटेलसँगै क्यासिनो थपिने क्रम चल्दै गयो । पाँचतारे होटेलले केही गर्नुपर्थेन, टटलको नेपाल रिक्रियसन सेन्टरलाई जिम्मा दिए पुग्थ्यो । लाइसेन्स लिइदिएर क्यासिनो चलाउने काम सेन्टरले गथ्र्यो, होटेलले भाडा पाउँथे । घरजग्गा कारोबार फस्टाएको बेला थियो, क्यासिनोमा खर्च गर्ने नवधनाढ्य दिन दुगुना, रात चौगुना जन्मिदै थिए ।

क्यासिनोकै लागि सांग्रिला र मल्ल होटेल पाँच तारेमा अपग्रेड भए । सबै पाँच तारे सोल्टी, अन्नपूर्ण, एभरेस्ट, याक एनड यती, ‍¥याडिसन, हायात, सांग्रिला, मल्लका साथै पोखराको पोखरा ग्रानड र फूलबारी रिसोर्टमा क्यासिनो चलाइयो । तर, हाल यही होटलमा लामो समयसम्म सञ्चालन भएका क्यासिनोको सरकारी बक्यौता एक अर्ब ३३ करोड छ । सबै जस्तो क्यासिनोको अहिले सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा छ । केही समय अघि मात्रै सोल्टी होटलमा क्यासिनो सञ्चालन गर्दै अन्य क्यासिनोको व्यवस्थापन गरेको नेपाल रिक्रियसन सेन्टरको ५३ करोडभन्दा बढी रकम सोल्टी होटलले तिर्नु नपर्ने निर्णय सर्वोच्चले गरेको छ ।

अन्तिम समयमा नेपाल रिक्रियसन सेन्टरको जिम्मा लिएका भारती नागरिक राकेश बाधवाले नेपाल छाडिसकेका छन् । उनी अहिले भारतको लखनउमा क्यासिनो सञ्चालन गरेर बसेका छन् । नेपालमा टटल र बाधवाको साझेदारी एक दशकभन्दा बढी चल्यो । त्यसपछि दुवैबीच झगडा हुन थाल्यो । अन्त्यमा बाधवाले नै कानुनी लडाइ जित्दै नेपालमा क्यासिनामा राज गरेको थिए । सरकारले लामो समयदेखि क्यासिनो सञ्चालनको रोयल्टी नतिरी क्यासिनो बन्द गर्न थालेपछि बाधवाले पनि नेपाल छाडेका थिए ।

 कम्पनी परिर्वतन गर्दै फेरि उही टोली

बाधवाको समूहलाई नेपालमा क्यासिनो सञ्चालन गर्दा मनग्गे आम्दानी भएको झल्को अझै सकिएको छैन । फेरि नेपाल रिक्रियसन सेन्टरकै नाममा क्यासिनो सञ्चालन गर्ने सक्ने अवस्था पनि छैन । नेपाल सरकारलाई बुझाउपर्ने ५३ करोडभन्दा बढी रकम नबुझाइ बाधवाको टोलीले प्राइट इन्टरटेन्मेन्ट एन्ड रिक्रियसन सेन्टरको नामा नेपालमा क्यासिनो सञ्चालनको प्रस्ताव उद्योग विभागबाट स्वीकृति लिएको एक पुराना क्यासिनो व्यवसायी बताउँछन् । नेपाल रिक्रियसन सेन्टरको नाममा काठमाडौंको सोल्टी होटलमा माजोङ क्यासिनो सञ्चालन भइरहेको भवन र केही जग्गा छ । नेपाल सरकारले उक्त सम्पति नेपाल रिक्रियसन सेन्टर प्रयोग गर्न नपाउने गरी बन्द गरेपछि बाधवाले नयाँ कम्पनीमार्फत फेरि नेपालमा क्यासिनो आतंक सिर्जना गर्न लागेको स्रोत बताउँछन् ।

सरकारले क्यासिनो नियमावली २०७० जारी गरेपछि बक्यौता नबुझाउने क्यासिनो बन्द भए । बक्यौता नतिर्ने तिनै क्यासिनालेले अन्तरिम आदेश ल्याएर क्यासिनो सञ्चालन गर्ने जुक्ति निकालेका छन् । होटल ¥याडिसनमा क्यासिनो ‍¥याड २०७३ जेठ १६, होटल याक एन्ड यतीमा रोयल क्यासिनो पहिलोपटक २०७२ माघ १२ गतेको अन्तरिम आदेशकै भरमा चलिरहेका छन् । ह्यापी आवरले २०७१ साउन १५ गतेबाट अन्तरिम आदेश लिएर उपत्यका बाहिरबाट चार ठाउँमा क्यासिनो चलाइरहेको छ । अदालतबाट २०७३ साउन २१ गते अन्तरिम आदेश लिएर सञ्चालनमा रहेको मल्ल होटलको भेनस क्यासिनोचाहिँ अदालतकै आदेशका कारण २०७३ पुसदेखि बन्द छ ।

 यस्तो छ क्यासिनो नियमावली

क्यासिनो सञ्चालन गर्न इजाजत लिने संस्थासँग २५ करोडभन्दा बढी चुक्ता पुँजी हुनुपर्ने व्यवस्था छ । पुँजी भएको र कालो सूचीमा नरहेको, पहिले नै स्थापना भएको क्यासिनोको नाम नमिलेको अवस्थामा तीन करोड रोयल्टी बुझाएपछि होटलले सहमित दिएको अवस्थामा क्यासिनो सञ्चालन गर्न इजाजत पाउन सकिनेछ । इजाजत लिन पाँच लाख दस्तुरसहित कहाँ कुन समय क्यासिनो सञ्चालन गर्ने भने विवरण खुलाएर पर्यटन विभागमा निवेदन दिनुपर्ने हुन्छ ।