उत्तर कोरियाको तीव्र आणविक कार्यक्रम : किम किन घातक हतियार भण्डारमा हतारिरहेका छन् ?
असार १०, २०८३ बुधबार १२:९:१२
सोल : सत्तारूढ वर्कर्स पार्टीको यस हप्ता सम्पन्न बैठकमा किम जोङ–उनले उत्तर कोरियाको आणविक शक्तिलाई निरन्तर विस्तार गर्नु नै ‘बढ्दो अस्थिर विश्वसँग सामना गर्ने सबैभन्दा सही र एक मात्र बाटो’ भएको बताएका छन् । उनले यो भनाइ अमेरिका र उसका सहयोगी देशहरूबाट बढ्दो खतरा रहेको दाबी गर्दै दिएका हुन् ।
यो टिप्पणी पछिल्ला केही हप्तादेखि उत्तर कोरियाली नेतृत्वबाट आएको लगातारको सन्देशको हिस्सा हो, जसमा किमले आणविक क्षेप्यास्त्र बोक्न सक्ने युद्धपोतहरू तैनाथ गर्ने, हतियार–ग्रेड सामग्रीको उत्पादन दोब्बर गर्ने र देशको आणविक भण्डारलाई ‘घातक गतिमा’ विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।
विश्लेषकहरूका अनुसार अहिले मुख्य प्रश्न उत्तर कोरियासँग आणविक हतियार छ कि छैन भन्ने होइन, बरु उसले किन यति धेरै हतियार चाहिरहेको छ भन्ने हो । सियोलस्थित सेजोंग इन्स्टिच्युटका अनुसन्धानकर्ता पिटर वार्डका अनुसार उत्तर कोरियाले आफ्नो आणविक भण्डारलाई यति फैलाएको छ कि कुनै एकल आक्रमणले त्यसलाई नष्ट गर्न नसकियोस् र कूटनीतिक रूपमा पनि त्यसलाई हटाउन झन् कठिन होस् । उनले भनेका छन्, ‘हामीलाई थाहा छैन ती सबै कहाँ छन् । हामीलाई थाहा छैन तिनले के गर्न सक्छन् । उनीहरूको धम्कीहरू जानाजानी अस्पष्ट बनाइएका छन् ।’
हालै अमेरिकाले इरानमाथि गरेको सैन्य कारबाहीले उत्तर कोरियाले लामो समयदेखि सिक्दै आएको पाठलाई अझ बलियो बनाएको छ-आणविक हतियार पूर्ण रूपमा विकसित नगरेका देशहरू अन्ततः आक्रमणको जोखिममा पर्छन्, सुरक्षा होइन । वार्ड भन्छन्, ‘जो देश केवल प्रारम्भिकस्तरमा मात्र हुन्छ, उसले आफूमाथि ठूलो खतरा निम्त्याइरहेको हुन्छ ।’
उत्तर कोरियाको आणविक संरचना पहिलो आक्रमणबाट बाँच्न सक्ने गरी डिजाइन गरिएको छ । यसका लागि रेल र सडकबाट चल्ने मोबाइल लन्चरहरू, भूमिगत सुरक्षित सुरुङहरू र विस्तार हुँदै गएको पनडुब्बी बेडा प्रयोग गरिएको छ । यस वर्ष उत्तर कोरियाले नयाँ ५,००० टन क्षमताको युद्धपोतबाट आणविक क्षमतायुक्त क्रुज मिसाइल परीक्षण गरिसकेको छ । साथै, किमले आगामी पाँच वर्षसम्म प्रत्येक वर्ष थप दुई वटा युद्धपोत निर्माण गर्ने घोषणा गरेका छन् । विश्लेषकहरूका अनुसार प्योङयाङले अमेरिका–दक्षिण कोरिया सैन्य गठबन्धन र जापानसँगको त्रिपक्षीय सहयोगलाई सन्तुलन गर्न ठूलो र जटिल आणविक भण्डार आवश्यक ठानेको छ ।
सियोलको कोरिया इन्स्टिच्युट फर नेशनल युनिफिकेशनका वरिष्ठ अनुसन्धानकर्ता हङ मिन भन्छन्, ‘यो केवल न्यूनतम प्रतिरोध भन्दा धेरै अगाडि जान्छ ।’ उत्तर कोरियाको संविधानमै अहिले आणविक हतियार समावेश गरिएको छ । हालै गरिएको संशोधनले किमलाई आणविक सेनाको प्रत्यक्ष कमान्ड दिने र प्रहार आदेश हस्तान्तरण गर्ने अधिकार पनि दिएको छ, जसलाई विश्लेषकहरूले नेतृत्वविहीन आक्रमणबाट जोगिने उपायको रूपमा हेर्छन् ।
कोरिया इन्स्टिच्युट फर डिफेन्स एनालाइसिसका ली हो र्युङका अनुसार उत्तर कोरियाले अब आणविक निःशस्त्रीकरण आफ्नो लागि लागू नहुने कुरा स्थापित गर्न खोजिरहेको छ । उनले भने, ‘यो त्यस्तो कुरा होइन जसलाई अहिलेको अवस्थामा वार्ताबाट घटाउन सकिन्छ ।’ औपचारिक रूपमा दक्षिण कोरिया अझै पनि उत्तर कोरियाको निःशस्त्रीकरणलाई आफ्नो नीति मान्छ । तर व्यवहारमा, विश्लेषकहरूका अनुसार अब लक्ष्य पूर्ण निःशस्त्रीकरण भन्दा पनि हतियार नियन्त्रण अर्थात् विस्तार रोक्ने र क्रमशः घटाउने दिशामा जान सक्छ । अन्ततः, एक विश्लेषकका शब्दमा, ‘अन्तिममा सायद अर्को कुनै बाटो बाँकी नहुन सक्छ ।’
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
