बनेपा : भूकम्प गएको तीन वर्ष पुगिसक्दा पनि पुनर्निर्माणले अझै गति लिन सकेको छैन । भूकम्पपीडितले निजी आवास बनाउन चासो नदिएसँगै काभ्रेमा ७ प्रतिशत मात्रै आवास निर्माण भएको छ ।
आवास निर्माणका लागि राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले विभिन्न समय अवधि तोकेर ताकेता गरे पनि आवास निर्माणका लागि चाहिने निर्माण सामग्री, खेताला, पानी समस्या भएको बताउँदै आवास निर्माण गर्न नसकेको गुनासो भूकम्पपीडितको छ ।
‘गाउँमा युवा र दक्ष जनशक्ति नभएकाले समयमै घर बनाउन सकेका छैनौं’, बेथानचोक गाउँपालिका-५ का मनीष तामाङ भन्छन्, ‘डकर्मी अभावमा डीपीसी गरेको चार महिना बितिसक्दा पनि सुरु गर्न पाइएन ।’
उनले थपिन्, ‘कहिले सिकर्मी, कहिले डकर्मी नपाएर घर बनाउन सकिएन ।’ त्यस्तै, महाभारत गाउँपालिका-६ बनखुचौरका सुरथसिंह लामाको पनि पीडा उस्तै छ । ‘खेताला पाउन मुस्किल छ, पाए पनि महँगो ज्याला भन्छन्, त्यसैले घर बनाउन सकेको छैन’, गाउँभरि घर बन्न लागेकाले कामदार नपाएर आवास निर्माण रोकेको लामाले बताए ।
‘गाउँघरमा दक्ष डकर्मी नहुँदा आलोपालो भूकम्पपीडितको आवास निर्माण गरिरहेका छन् । डकर्मीले ज्यालामा समेत मनलाग्दी रकम लिने गरेका छन्’, उनले थपे, ‘भूकम्प अघिको भन्दा झन्डै दोब्बर ज्याला भएको छ ।’
निर्माण सामग्रीको मूल्यवृद्धिसँगै कामदारले समेत ज्यालामा दोब्बर मूल्यवृद्धि भएको भूकम्पपीडितको गुनासो छ ।
जिल्लामा ७२ हजार ४२० लाभग्राहीमध्ये ६७ हजार पहिलो किस्ताबापत रकम लगेको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण काभे्र शाखाका प्रमुख धु्रव गैंडाले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार हालसम्म दोस्रो किस्ता लैजाने २९.९५ प्रतिशत मात्र छन् भने ७ दशमलव ४२ प्रतिशतले (८ हजार ४९ जनाले) मात्र आवास निर्माण सम्पन्न गरेका छन् ।
नगरमा भन्दा गाउँमा पुनर्निर्माणको गति
पछिल्लो समय नगरपालिकाभन्दा गाउँपालिकामा पुनर्निर्माणले गति लिएको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण काभ्रेले जनाएको छ । जिल्लाका १३ वटा स्थानीय तहमध्ये नमोबुद्ध नगरपालिकामा सबैभन्दा कम आवास निर्माण भएको छ भने सबैभन्दा बढी डाडाँपारि निर्माण भएको प्राधिकरण धुलिखेलका इन्जिनियर रोशन केशरीले जानकारी दिए ।
उनका अनुसार नमोबुद्ध नगरपालिकामा दोस्रो किस्ता लिने १२ प्रतिशत छन् भने तेस्रो किस्ता लिने ३.५ प्रतिशत छन् । त्यस्तै, सबैभन्दा बढी जिल्लाको विकट डाडाँपारि महाभारत गाउँपालिकामा ७५ प्रतिशतले दोस्रो किस्ता लिएका छन् भने ६.२५ प्रतिशतले मात्र तेस्रो किस्ता लगेका छन् ।
पछिल्लो समय ग्रामीण भेगमा आवास बनाउने बढेको भए पनि सहरी क्षेत्रमा भने निकै कम छ । ‘नगरपालिकामा नक्सापास, सडक मापदण्ड, कम जग्गामा नक्सा पास नहुनुलगायत विभिन्न कारणले आवास पुनर्निर्माणमा ढिलाइ भएको हो’, उनले भने ।
दोस्रो किस्ता पाउनै मुस्किल
सम्बन्धित निकायको व्यवस्था, कर्मचरीको लापरबाहीले पहिलो चरणको काम सकेर दोस्रो किस्ताका लागि निवेदन दिएको ५÷६ महिना बितिसक्दासमेत पनि भूकम्पपीडितले दोस्रो किस्ता पाउन सकेका छैनन् । प्राधिकरणले भनेबमोजिम मापदण्ड पुर्याएर दोस्रो किस्ताका लागि निवेदन पेस गरे पनि लामो समयसम्म आफूहरूले पैसा नपाएको गुनासो भूकम्पपीडितको छ ।
‘दोस्रो किस्ताका लागि निवेदन दिएको ५ महिना बित्यो अझै पाएको छैन’, पनौती-१२ की मल्लिका पहरी भन्छिन्, ‘कर्मचारी र प्राधिकरणले विभिन्न बहाना बनाएर पटक पटक भोलि-पर्सि हुन्छ भनेर टार्छन्’, उनले थपिन्, ‘डीपीसी सकियो अब त्योभन्दा माथि उचाल्न पैसा छैन, दोस्रो किस्ता आउँला र बनाउँला भनेको ५ महिना बित्यो अझै आएको छैन ।’
पहरीजस्तै दोस्रो किस्ताका लागि महिनैां अघिदेखि आफूहरूले फारम भरे पनि रकम नपाएको गुनासो पोख्दै आएका छन् ।
पुनर्निर्माण प्राधिकरण काभे्र शाखाका प्रमुख धु्रव गैंडाले भने दैनिक किस्ताबारे गुनासो बडेसँगै सम्बन्धित निकायमा समस्या समाधानका लागि ध्यानाकर्षण गराएको बताए । उनले भने, ‘दैनिक सयैाँ संख्यामा रकम नपाएको गुनासोका फोन र निवेदन आउने गरेको छ ।’ उनले पर्याप्त कर्मचारी अभाव र कोष तथा लेखा नियन्त्रण कार्यालयले ढिलाइ गर्दा समस्या विकराल बन्दै गएको गुनासो पोखे ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
