सुर्खेत : राष्ट्रिय गौरवको भेरी–बबई डाइभर्सन बहुउद्देश्यीय आयोजनाको सुरुङ खन्ने काम पूरा (ब्रेक थ्रु) भएको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मंगलबार आयोजनाको सुरुङ खन्ने काम सम्पन्न भएको घोषणा गरेका हुन् । बबई नदीबाट सुरुङ खन्दै अगाडि बढेको प्रविधियुक्त मेसिन प्रधानमन्त्री ओलीले स्विच दबाएपछि सुर्खेतको भेरीगंगा नगरपालिकास्थित बाँध निर्माणस्थल चिप्लेमा निस्किएको छ ।
चुरे क्षेत्रको पहाडमा १२.२ किलोमिटर लामो सुरुङ खनिएको हो । चुनौतीपूर्ण मानिएको सुरुङ खन्ने काम तोकिएभन्दा एक वर्षअगाडि सकिएको छ । नेपालमै पहिलोपटक विशेष प्रविधियुक्त टनेल बोरिङ मेसिन (टीबीएम) मार्फत सुरुङ निर्माण गरिएको हो । अब भेरी नदीको पानी सुर्खेत र बर्दियाको सिमानामा रहेको बबई नदीमा खसालेर बिजुली उत्पादन र सिँचाइका लागि आवश्यक काम थालिने प्रधानमन्त्री ओलीले बताए । ओलीले बिजुली उत्पादन र सिचाइँको काम तत्कालै सुरु हुने स्पष्ट पारे ।
अब भेरीगंगा नगरपालिकास्थित चिप्लेमा बाँध निर्माण प्रक्रिया अघि बढ्नेछ । तोकिएभन्दा एक वर्षअगाडि नै सुरुङ तयार भएकाले बाँकी कामले पनि गति लिने प्रधानमन्त्री ओलीको भनाइ छ । ‘नेपालमा पहिलोपटक मेसिनबाट सुरुङ निर्माण भएको छ । स्वदेशी लगानीबाटै चुनौतीपूर्ण काम सफल भएको छ’, प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘यो देशकै नमुना आयोजना बनेको छ । बाँध निर्माण र बिजुली उत्पादन प्रक्रिया पनि धमाधम अगाडि बढाउन म विभागीय मन्त्रालयलाई निर्देशन दिन्छु ।’
प्रधानमन्त्री ओलीले देशका अन्य आयोजना पनि तोकिएकै अवधिमा सम्पन्न गर्न सरकार लागिपरेको बताए ।
००
बिजुलीमा जनताको लगानी
चिप्लेमा बाँध बनाएर सुरुङमार्फत प्रतिसेकेन्ड ४० घनमिटर भेरीको पानी बबईमा खसालिनेछ । बबईमा खसालिएको पानीबाट ४६.८ मेगावाट बिजुली उत्पादन गरेर राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोडिनेछ । ऊर्जा तथा सिचाइँमन्त्री वर्षमान पुनले आयोजनाबाट उत्पादन हुने बिजुलीमा जनताको लगानी हुने बताए ।
उनले भने, ‘हामीले जनताको जलविद्युत् आयोजना कार्यक्रम अगाडि बढाएका छौं । आयोजनाबाट उत्पादन हुने बिजुलीमा पनि जनताको ४९ प्रतिशत सेयर लगानी हुनेछ ।’ यस्तै बबई नदीमा खसालिएको पानीबाट बाँके र बर्दियाका ५१ हजार हेक्टर खेतीयोग्य जग्गामा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउने लक्ष्य आयोजनाको छ । यसका लागि आउँदो सुख्खा समयमै भेरीको पानी बबईमा खसालिनेछ ।
०००
‘पानी लैजाऊ, बिजुली देऊ’
आयोजनाको सुरुङ निर्माण भएसँगै यहाँबाट उत्पादन हुने बिजुलीमा कर्णाली प्रदेशले दाबी गरेको छ । आयोजनाको बाँधस्थल सुर्खेतमा पर्ने र भेरी नदी कर्णाली प्रदेशमा पर्ने भन्दै प्रदेश सरकारले बिजुलीमा दाबी गरेको हो ।
ब्रेक थ्रु कार्यक्रममा कर्णालीका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले भने, ‘कर्णाली विकासमा पछाडि छ । हामी गरिबीसँग जुधिरहेका छौं । हाम्रो प्रदेशको पानी त लैजाऊ, तर उत्पादित सबै बिजुली कर्णालीले पाउनुपर्छ ।’
स्रोतको बाँडफाँट न्यायोचित नभए जनतामा असन्तुष्टि बढ्ने उनको भनाइ छ । प्रदेश ५ ले सिँचाइमा भेरीको पानी प्रयोग गरे पनि उत्पादन हुने सबै बिजुली कर्णालीले पाउनुपर्ने माग चर्को रूपमा उठेको छ ।
००
‘पानी देऊ, खाद्यान्न दिन्छौं’
भेरी–बबई आयोजना पूर्ण रूपमा सम्पन्न हुन बाँकी छ । आयोजनाको लाभ लिने विषयमा कर्णाली र प्रदेश ५ बीच विवाद हुने देखिएको छ । आयोजनामा कर्णालीले स्वामित्व खोजेपछि प्रदेश ५ ले भेरीको पानी बाँके र बर्दियामा सिँचाइ गर्न दिएमा त्यहाँ उत्पादन हुने खाद्यान्न कर्णालीलाई उपलब्ध गराउने आश्वासन दिएको हो ।
प्रदेश नम्बर ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले भने, ‘कर्णालीले हामीलाई सिँचाइका लागि भेरीको पानी देओस्, हामी तराईमा उत्पादन भएको खाद्यान्न कर्णालीलाई उपलब्ध गराउनेछौं ।’ तराईमा सिँचाइ उपलब्ध भए उत्पादन बढ्ने र त्यसले कर्णालीको खाद्य संकट टार्न सहयोग गर्ने पोखरेलले बताए ।
सिँचाइ विभाग र चीनको चाइना ओभरसिज इन्जिनियरिङ गु्रप कम्पनी (कोभेक) बीच सुरुङ निर्माणका लागि २०७१ माघ १५ गते ठेक्का सम्झौता भएको थियो । सम्झौताअनुसार आउँदो वर्षको (२०७६) चैत १५ गतेसम्ममा सुरुङ निर्माण सम्पन्न गर्नुपर्ने थियो । सुरुङ निर्माणमा सफलता मिलेसँगै अब बिजुली उत्पादन र सिँचाइको पूर्वाधार निर्माण थालिने आयोजनाले जनाएको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
