काठमाडौं : मस्तिष्क शरीरको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अंग हो। यो हाम्रो सोच, समझ, स्मृति र भावनाहरूको केन्द्र पनि हो। त्यसैले, मस्तिष्कको स्वास्थ्यको पनि ख्याल राख्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
तपाईं दिनभरि सक्रिय रहनुभयो, अफिसको सिँढी चढ्नुभयो र तल झर्नुभयो, धेरै हिँड्नुभयो र लामो समयसम्म बस्नुभयो भने यसले तपाईंको दिमागलाई पनि असर गर्छ। नयाँ अनुसन्धानले स्मरणशक्ति र निर्णय लिने काममा संलग्न मस्तिष्कका भागहरूमा संकुचन ल्याउन सक्ने उल्लेख गरेको छ। यसका लागि तपाईंले आफ्नो बस्ने समय घटाउनुपर्नेछ।
अनुसन्धानले के भन्छ ?
भ्यान्डरबिल्ट विश्वविद्यालयको मेमोरी एण्ड अल्जाइमर सेन्टरका अनुसन्धानकर्ताहरूले ७ वर्षको अवधिमा ४०४ वृद्ध वयस्कहरू (औसत उमेर ७१)को गतिविधि स्तरको अनुगमन गरेका छन्। उनीहरू दिनको औसत १३ घण्टा बस्थे। यात्रा, डेस्क जागिर, खाना र खाली समयसँगै यो संख्या तीव्र गतिमा बढ्छ।
अनुसन्धानले लामो समयसम्म बस्दा दिमागलाई क्षति पुर्याउन सक्ने जनाएको छ। ७ वर्षको अध्ययनले लामो समयसम्म बसिरहने वयस्कहरूको मस्तिष्क संकुचन र मानसिक गिरावट बढी हुने पत्ता लगाएको छ। यी निष्कर्षले दैनिक कसरतले अत्यधिक बसाइँबाट हुने हानिलाई हटाउन सक्छ भन्ने विचारलाई चुनौती दिएको छ।
जो धेरै बस्छ उसमा स्मरणशक्ति र अल्जाइमरसँग सम्बन्धित मस्तिष्कका क्षेत्रमा गिरावट देखिएको छ।
उनीहरूमा हिप्पोक्याम्पलको मात्रामा द्रुत गिरावट पनि देखाएको छ। जुन स्मरणशक्तिको लागि मस्तिष्कको एक महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो। अल्जाइमरमा गिरावट आउने पहिलो क्षेत्रमध्ये एक हो।
अघिल्लो अनुसन्धानले बस्नुलाई मुटु रोग, मधुमेह र क्यान्सरसँग जोडेको छ। यो अध्ययनले ती साइड इफेक्टहरूमा मस्तिष्क संकुचन थपेको छ। लामो समयसम्म बस्दा मस्तिष्कको रक्तनलीमा क्षति पुग्न सक्छ। यसले सूजन बढ्न सक्छ र मस्तिष्कको कोष जडानमा बाधा पुग्न सक्छ।मस्तिष्कको ख्याल कसरी राख्ने ?
प्रविधि, स्मार्टफोन, एआई र रिमोट–नियन्त्रित सबै कुराले दैनिक जीवनलाई अझ सुविधाजनक बनाएको छ। त्यसैले मानिसहरू पहिलेभन्दा धेरै समय बसेर बिताउनु कुनै अचम्मको कुरा होइन। कोभिड अघि एक व्यक्ति औसतमा ९ घण्टा बसेर बिताउने गर्थ्यो। तर अहिले त्यो संख्या १२ घण्टा पुगेको छ।
मस्तिष्क स्वास्थ्यको बारेमा चिन्तित व्यक्तिहरूले आफ्नो बस्ने समय कम गर्नुपर्छ। उभिएर बस्ने डेस्क, नियमित व्यायाम र अन्य गतिविधिहरूले बस्ने समय घटाउन मद्दत गर्न सक्छन्।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
