नङमा यी परिवर्तन देखिए सतर्क हुनुहोस्, हुन सक्छ गम्भीर रोगको संकेत
काठमाडौं : हातको सुन्दरता बढाउने नङलाई ʻमृत कोषʼ भनिन्छ। अर्थात्, ती कोष जसमा जीवन हुँदैन। तर यी निर्जीव नङले स्वास्थ्यको बारेमा धेरै कुरा बताउन सक्छन्।
क्लिनिकल डर्माटोलोजी रिभ्युको अनुसन्धान प्रतिवेदनमा नङ हेरेर मुटु र मिर्गौला लगायत शरीरका धेरै अंगसँग सम्बन्धित रोग पत्ता लगाउन सकिने भनिएको छ।
क्लिनिकल डर्माटोलोजी रिभ्युले कर्नाटक मेडिकल कलेज एण्ड रिसर्च इन्स्टिच्युटका २७२ बिरामीमा एक अध्ययन गरेको थियो।
यस अध्ययनमा विभिन्न रोगबाट पीडित बिरामी र उनीहरूको नङमा भएको परिवर्तनको निगरानी गरिएको थियो।
यस अनुसन्धानमा समेटिएका बिरामीमध्ये २६ प्रतिशतलाई श्वासप्रश्वासको समस्या थियो। २१ प्रतिशतलाई रगतको समस्या थियो, १७ प्रतिशतलाई कलेजो र ग्यास्ट्रोइंटेस्टाइनल ट्र्याक्ट रोग थिए। यस्तै १२ प्रतिशत बिरामीमा मुटु र मिर्गौलाको समस्या थियो।
अनुसन्धानमा श्वासप्रश्वास प्रणाली बिग्रिएको अवस्थामा सबैभन्दा बढी प्रभाव व्यक्तिको नङमा देखिने देखिएको छ। त्यसैगरी शरीरमा रगतसँग सम्बन्धित कुनै रोग छ वा कलेजो, ग्यास्ट्रो, मुटु र मिर्गौलासँग सम्बन्धित कुनै रोग छ भने नङमा परिवर्तन देखिन थाल्छ।
कसैले नङमा कुनै नयाँ परिवर्तन देख्यो भने उसले अवश्य पनि डाक्टरसँग परामर्श गर्नुपर्ने अध्ययनले देखिएको छ।
नङमा कस्ता प्रकारका परिवर्तनलाई खतरा मानिन्छ ?
नङमा कस्ता परिवर्तन देखियो ?

हात र खुट्टाको नङले छालाको मुनिको भागलाई चोटपटक लाग्नबाट जोगाउँछ। यसबाहेक नङले शरीर खरानी गर्न र धेरै चीज छिल्न पनि मद्दत गर्छ।
तर क्लिनिकल डर्माटोलोजी रिभ्युमा गरिएको अनुसन्धानले नङको रंग र आकारको परिवर्तनलाई धेरै रोगसँग जोडेको छ।
अनुसन्धानमा उल्लेख गरिएका मुख्य लक्षणमा नङ सुन्निने, लामो धर्कादार रेखा, नङ पहेँलो हुनु, रङ्गिनु र नङ समतल हुनु छन्।
कहिलेकाहीँ नङमा एकैसाथ एकभन्दा बढी लक्षण देखा पर्न सक्छन्।
मुटु रोग र नङ परिवर्तन

अनुसन्धानको नतिजाले मुटु रोग भएका बिरामीको नङमा क्लबिङ (नङ बाङ्गो हुनु र तलतिर फर्कनु) र अनुदैर्ध्य रेखा (लामो रेखा) जस्ता लक्षण देखिएको उल्लेख छ।
मेट्रो ग्रुप अफ हस्पिटल्सका कार्डियोलोजी विभागका प्रमुख डा. समीर गुप्ता भन्छन्, ʻमानिसको नङ सामान्यतया हल्का गुलाबी रंगको हुन्छ। यदि यीनीहरूको रंग हल्का भयो भने शरीरमा रगतको कमी भएको संकेत गर्छ।ʼ
उनले थप भने,ʻनङको रङ नीलो हुँदै गइरहेको छ भने यसले साइनोसिस रोगलाई संकेत गर्छ। यसले शरीरमा अक्सिजनको कमीलाई जनाउँछ र यो मुटु वा फोक्सोसँग सम्बन्धित कुनै पनि रोगको कारण हुन सक्छ। यो रोग के हो भनेर जान्नका लागि विशेष परीक्षण गरिन्छ।ʼ
साइनोसिस अर्थात् नङको नीलो रंगले हाइपोक्सिया, दम, फुफ्फुसीय उच्च रक्तचापको सम्भावनालाई पनि संकेत गर्छ।
फोक्सोको रोग

श्वासप्रश्वास प्रणालीसँग सम्बन्धित रोग भएका बिरामीमा क्लबबिङ सबैभन्दा प्रमुख लक्षण थियो। त्यसपछि लामो धारीदार रेखा, नङ भाँचिने र रङ्गिनु पनि देखियो। यसको अर्थ कसैले आफ्नो नङमा यी लक्षण देखिरहेका छन् भने उनीहरूले डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुपर्छ।
ग्रेटर नोएडास्थित सरकारी चिकित्सा विज्ञान संस्थानकी पल्मोनरी मेडिसिन विभागकी प्रमुख डा. रश्मी उपाध्यायले फोक्सोसँग सम्बन्धित रोगहरू शरीरका विभिन्न भागमा फरक–फरक लक्षणको रूपमा देखा पर्न थाल्ने बताइन्।
उदाहरणका लागि छालाको रङ हल्का हुन्छ। छाला पातलो र चम्किलो हुन्छ। नङमा पनि धेरै लक्षण देखिन्छन्। यसरी अनुमान गर्न सकिन्छ कि फोक्सोमा केही गडबड छ।
नङसँग सम्बन्धित पहिलो लक्षण भनेको नङ टाँसिनु हो।
उनी भन्छिन्,ʻपछिल्लो समयमा फोक्सोको फाइब्रोसिसका घटना बढ्दै गएका छन्। लामो समयसम्म रगतमा अक्सिजनको कमीका कारण नङसम्म पुग्ने रक्तनली पातलो हुन्छन्। त्यसैले नङमा क्लबिंग देखिन थाल्छ।ʼ
यसबाहेक पहेँलो नेल सिन्ड्रोममा, नङ बाक्लो र पहेंलो रंगको देखिन थाल्छ। नङ वरपरका क्षेत्रमा सुन्निने देखिन थाल्छ। यो सिन्ड्रोम ब्रोन्काइटिस, फोक्सोको फोडा र चिलोथोरक्सको संकेत हुन सक्छ। यी सबै फोक्सोसँग सम्बन्धित समस्याहरू हुन्।
नङ हेरेर थाहा हुन्छ ग्यास्ट्रो वा कलेजोको समस्या

क्लिनिकल डर्माटोलोजी रिभ्युको एक अनुसन्धानमा ग्यास्ट्रिक र कलेजो रोग भएका ४६ बिरामीमा देखिएका सबैभन्दा सामान्य लक्षण पहेंलो नङ, लामो धर्का भएका रेखा, क्लबिंग र टेरीको नङ (नङको तलको भाग सेतो हुनु) थिए। सबैभन्दा प्रमुख लक्षण टेरीको नङ थियो।
डा. समीर गुप्ताका अनुसार थोरै घुमाउरो र तलतिर ढल्केको नङले कुनै पुरानो रोगलाई संकेत गर्छ।
नङले गर्छ मिर्गौलाको संकेत

प्रतिवेदनले मिर्गौला रोग भएका बिरामीमा पहेंलो नङ, अनुदैर्ध्य छाल, र आधा नङ, ओब्लिटरेटेड लुनुला (नङको आधारमा अर्धचन्द्र आकार गायब हुनु) र भंगुर नङ हुने सम्भावना बढी हुने बताएको छ।
ʻदीर्घकालीन मिर्गौला रोग भएका बिरामीमा आधा–आधा नङ सबैभन्दा सामान्य लक्षण हो,ʼ गाजियाबादको यशोदा अस्पतालका नेफ्रोलोजिस्ट डा. प्रजित मजुमदार भन्छन्।
ʻआधा र आधा नङʼ भनेको नङको आधा भाग फरक देखिन्छ र अर्को आधा भाग फरक देखिन्छ।
तर कहिलेकाहीँ कुनै चोटपटक वा नङको सुन्दरता बढाउन गरिएको उपायका कारण नङमा परिवर्तन आउँछ।
त्यसैले,आफ्नो नङको आधारमा कुनै पनि निष्कर्षमा पुग्नु अघि डाक्टरसँग परामर्श गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !