तेल अवीव : इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अलि खामेनीको हत्यासँगै अमेरिका र इजरायलका योजनाहरु विस्तारै खुल्न थालेका छन् । तेहरानका सडकमा जडान गरिएका ट्राफिक क्यामेराहरूले लक्ष्यहरूको वास्तविक समयको दृश्य प्रदान गरेको खुलेको छ ।
वर्षौंअघि ह्याक गरिएका ती क्यामेराहरूले इजरायललाई शहरको विस्तृत नक्साङ्कन गर्न, मानिसहरूको आवतजावतको ढाँचा बुझ्न र शत्रु राजधानीभित्र के भइरहेको छ भन्ने जटिल र विस्तृत तस्वीर बनाउन सहयोग गरेको एक इजरायली अधिकारीले जनाएका छन् ।
यी क्यामेराहरू धेरै जटिल प्रणालीको केवल एक हिस्सा मात्र थिए । उक्त प्रणालीका केही विवरणहरू पहिलो पटक फाइनान्सियल टाइम्सले सार्वजनिक गरेको थियो । यसले इजरायललाई कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआइ) मा आधारित ‘टार्गेट उत्पादन मेशिन’ निर्माण गर्न सक्षम बनायो, जसले विशाल मात्रामा डाटा प्रशोधन गर्न सक्थ्यो ।
यस प्रणालीमा दृश्य गुप्तचर सूचना, मानव गुप्तचर, संकेत गुप्तचर, अवरोध गरिएका सञ्चार, उपग्रह तस्वीरहरू लगायतका जानकारीहरू प्रविष्ट गरिन्थ्यो । परिणाम स्वरूप १४ अंकको ग्रिड निर्देशाङ्क (कोर्डिनेट) सहित सटीक स्थान प्राप्त हुन्थ्यो । यति धेरै डाटा प्रशोधन, वर्गीकरण र विश्लेषण गर्न शक्तिशाली कम्प्युटर आवश्यक पर्यो, जसले इजरायललाई चाहिएको लक्ष्य पहिचान गर्न सहयोग गर्यो ।
पछिल्लो दशकमा विकास गरिएको यस प्रणालीमा प्राविधिक विज्ञ, डाटा विश्लेषक र इन्जिनियरहरूको टोलीले आक्रमण सिफारिसहरू प्रमाणीकरण गर्ने र प्रक्रियालाई परिमार्जन गर्ने काम गर्ने जनाइएको छ । यसले इरानका आन्तरिक वृत्तमा इजरायलको गहिरो पहुँच रहेको कुरा पुनः प्रमाणित गरेको छ । यसै पहुँचका आधारमा इजरायलले विगतमा इरानका शीर्ष आणविक वैज्ञानिक र अधिकारीहरूको हत्या गरेको, देशको आणविक अभिलेख चोरेको र तेहरानमै हमासका राजनीतिक नेतालाई मारेको दाबी गरिएको छ ।
गत वर्ष जुन महिनामा इजरायल र इरानबीच १२ दिन चलेको युद्धको सुरुवातमै इजरायली रक्षा बलले यही क्षमताको प्रयोग गरेको दोस्रो इजरायली स्रोतले बताएको छ । उक्त आक्रमणमा इरानका उच्च सैनिक अधिकारी, इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोरका प्रमुख र सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीका नजिकका सहयोगी मारिएका थिए । शनिबार बिहान अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रूपमा इरानमाथि ठूलो आक्रमण सुरु गर्दा उक्त प्रणाली पुनः प्रयोग गरियो ।
मुख्य लक्ष्य इरानका अहिले दिवंगत सर्वोच्च नेता अली खामेनी थिए, जसले दिनको समयमा आफू कम जोखिममा भएको महसुस गर्थे भन्ने इजरायली अधिकारीहरूको विश्वास थियो । रक्षा मन्त्री इजरायल काट्जले यसअघि जुन महिनामा सर्वोच्च नेतालाई लक्ष्य बनाउने अवसर नपाएको बताएका थिए, किनकि उनी सम्भवतः भूमिगत बंकरमा लुकेका थिए र सम्पर्कविहीन भएका थिए । अब भने खामेनी मात्र होइन, इरानका शीर्ष सुरक्षा र सैनिक नेताहरूलाई पनि निशाना बनाउने अवसर आएको थियो, जसमा जुनमा मारिएकाहरूका प्रतिस्थापनहरू पनि समावेश थिए ।
अमेरिका र इरानबीच आणविक कार्यक्रमबारे वार्ता चलिरहेको भए पनि इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले ती वार्ता असफल हुने विश्वास गरेका थिए । ट्रम्प प्रशासनले वार्ताबाट के चाहेको हो भन्नेबारे फरक–फरक सन्देश दिएको थियो, तर इजरायलले पर्याप्त सहमति सम्भव नभएको र नेतान्याहूलाई स्वीकार्य हुने कुनै सम्झौता नहुने स्पष्ट पारेको थियो ।
फेब्रुअरी ११ मा नेतान्याहूले ह्वाइट हाउसमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग भेट गरेका थिए । करिब तीन घण्टा चलेको निजी छलफलपछि उनीहरूले केवल एउटा तस्वीर सार्वजनिक गरेका थिए । सीएनएनले यसअघि रिपोर्ट गरेअनुसार उक्त छलफल जारी वार्ताबारे नभई वार्ता असफल भए के गर्ने भन्ने विषयमा केन्द्रित थियो । नेतान्याहूले ट्रम्पलाई इरानको सैनिक क्षमताबारे नयाँ गुप्तचर सूचना प्रस्तुत गरेका थिए । यसअघि अमेरिका र इजरायलबीच उच्चस्तरीय सैनिक तथा गुप्तचर बैठकहरू भइसकेका थिए, जसले संयुक्त आक्रमणको योजना स्पष्ट बनाएको थियो ।
शुक्रबार दिउँसो ३ः३८ बजे (पूर्वी समय) ट्रम्पले प्रारम्भिक आक्रमणको आदेश दिए । शीर्ष अमेरिकी अधिकारी जनरल ड्यान केनका अनुसार सन्देशमा लेखिएको थियो–‘अपरेशन एपिक फ्युरी स्वीकृत। कुनै रद्द छैन । शुभकामना ।’ ‘यो इजरायली रक्षा बलले सञ्चालन गरेको दिनको समयमा गरिएको आक्रमण थियो, जसलाई अमेरिकी गुप्तचर समुदायले सक्षम बनाएको थियो,” केनले पत्रकारहरूलाई बताएका थिए ।
केही घण्टाभित्रै इस्रायल आक्रमणको परिणामबारे आशावादी देखिएको थियो, यद्यपि खामेनीको मृत्यु निश्चित नभएको अवस्थामा पनि । आइतबार बिहान सबेरै इरानको सरकारी प्रसारकले घोषणा गर्यो, ‘इरानका सर्वोच्च नेताले शहादत प्राप्त गर्नु भएको छ ।’ –सीएनएनबाट
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
