सुरु भयो मधुश्रावणी

जनकपुरधाम : मिथिलाको सामाजिक सांस्कृतिक परम्परामा आधारित मधु श्रावणी पर्व विधिवत् रूपमा मिथिलाञ्चलमा सुरु भएको छ । शुक्रबार पञ्चमी तिथिमा नाग नागिन, शिवपार्वतीको विशेष पूजा गरी नवविवाहित जोडीले मधुमास सुरु गरेका हुन् । १३ दिनसम्म मनाइने यो पर्वको पहिलो दिन नवविवाहित महिलाले श्रीमान्को घरबाट पठाइएको साडी, चोलो, चुरा र गरगहना लगाएर शिव, पार्वती तथा नाग नागिनको पूजा गर्ने गर्छन् ।

पर्व अवधिभरि प्रत्येक साँझ नवविवाहित महिला समूह बनाएर साजशृंगार गरी बगैंचामा फूललोढी (फूल टिप्ने) जाने गर्छन् । समूहमा सजिएर निस्कने महिलाको झुण्डले मधुमास सुरु भएको सबैले थाहा पाउँछन् । साँझ टिपिएका फूलहरू अर्को दिनको पूजामा चढाउने चलन छ । साउन महिना वर्षायामको महिना भएकाले यसमा सर्प र जलचरको प्रकोप बढ्छ तसर्थ प्रकृतिको पूजा गर्ने उद्देश्यले यो पर्व मनाउने परम्परा रहिआएको छ ।

पहिलाको समयमा विवाहपछि नवविवाहित जोडीलाई सँगै बस्न र सुमधुर सम्बन्ध बनाई वैवाहिक जीवनलाई अघि बढाउन यो पर्व विशेष अवसर हुने गरेको कवयित्री पुनम झा बताउँछिन् । ‘अहिले त बिहेभन्दा पहिला पनि केटाकेटीले एकअर्कासँग भेट्न पाउने, कुरा गर्न पाउँछन् तर हाम्रो बेलामा यस्तो थिएन’, उनले भनिन् । यो पर्वले नवविवाहित जोडिलाई एकअर्काका बारेमा बुझ्न र रामाइलोका साथ दाम्पत्य जीवन सफल बनाउन उत्साह प्रदान गर्ने उनको भनाइ छ ।

यो पर्व मैथिल समुदायका ब्राह्मण, कायस्थ, सोनार तथा देव जातिमा मनाइने गरिन्छ । पर्वको प्रत्येक दिन विशेष पूजापाठ गरी महिलाले शिवपार्वतीको कथा सुन्ने गर्छन् र साँझको बेला शृंगार गरी सामूहिक रूपमा फूल टिप्न जाने गर्छन् । प्रतिदिन पूजाका क्रममा नवविवाहित जोडीलाई सुनाइने कथामा प्रेम, दाम्पत्य जीवनको महत्व र एकअर्काको भूमिका र सहकार्यका बारेमा उदाहरण दिने गरिन्छ । प्रकृतिले पनि साउन महिनालाई मनोरम बनाएको र यस बेला मधु श्रावणी पर्व हुँदा अझ बढी मनोरम हुने विश्वास गरिन्छ । यस पर्वको अवधिभर नवविवाहित महिलाले ससुरालीबाट पठाइएको अन्नमात्रै खाने परम्परा रहिआएको छ ।