काठमाडौं : ‘मेरो शवमा झण्डा नओढाउनू, श्रद्धाञ्जलिका लागि नराख्नू’ भन्ने इच्छापत्र लेखेर पूर्वमन्त्री एवं एमाले नेता प्रदीप नेपाल अस्ताएका छन् । स्वर्गीय नेपालको हिन्दू परम्पराअनुसार पशुपतिको आर्यघाटमा मंगलबार अन्तिम संस्कार गरिएको छ ।
नेपालको इच्छाअनुसार श्रद्धाञ्जलि कार्यक्रम राखिएन । बहुदल पछिका एमालेमा प्रभावशाली नेता नेपालको ७१ वर्षको उमेरमा मंगलबार दिउँसो नर्भिक अस्पतालमा निधन भएको हो । पार्किन्सन रोगबाट पीडित उनलाई केही दिनअघि नर्भिकमा भर्ना गरिएको थियो । २०१० पुस २८ गते भोजपुरको गोगने गाउँमा जन्मिएका थिए ।
नेपाल कम्युनिस्ट घटक कोअर्डिनेसन केन्द्र हुँदै नेकपा (माले) स्थापनाका एक महत्वपूर्ण नेताका रूपमा परिचित छन् । नेपालले २०२६ सालमा सगरमाथा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनको सदस्य भएर राजनीतिक जीवन प्रारम्भ गरेका थिए । माले स्थापनापछि कठोर भूमिगत जीवन बिताएका छन् । उनले मालेको लुम्बिनी, बाँके बर्दिया, मेची, भारत प्रवास र उपत्यकाको पार्टी कामको नेतृत्व गरेका थिए । २०३३ सालमा प्रदीप नेपालले नख्खु
२०४९ सालको स्थानीय चुनावपछि उनी राष्ट्रियसभा सांसदमा निर्वाचित भए । २०५१ सालमा गठित मनमोहन अधिकारी नेतृत्वको सरकारमा उनले सञ्चारमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । उनले त्यो बेला नै रेडियो नेपालमा संस्कृत भाषाको समाचार प्रशारणको सुरुवात गरेका थिए । २०५५ सालमा गिरिजाप्रसाद कोइरालाको सरकारमा जलस्रोतमन्त्री भएका थिए । नेपालमा पहिलो पटक सरकारी लगानीमा कालीगण्डकी जलविद्युत् परियोजनाको थालनी उनको कार्यकालमा भएको हो । २०५६ सालमा पहिलो पटक प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए ।
०६३ मा गिरिजाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको अन्तरिम सरकारमा शिक्षा तथा खेलकुदमन्त्री बनेका थिए । एमालेको आठौं महाधिवेशनमा वर्तमान एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको समूहबाट महासचिवमा लडेका थिए । तर, उनी ईश्वर पोखरेलसँग पराजित भए । ०७० को नवौं महाधिवेशनमा उपाध्यक्ष उठेका थिए तर जित्न सकेनन् । उनले ६० वर्षकै उमेरबाट सक्रिय राजनीतिबाट अलग हुने घोषणा गरेर बाहिरिए ।
राजनीतिबाट विश्राम पनि लिएका थिए । खरो र अडान भएका नेताका रूपमा उनी परिचित छन् । अन्तर्वार्ता दिँदा पनि पैसा लिने नेताका रूपमा उनी चिनिन्थे । एमालेको १५ वर्ष माधव नेपालले नेतृत्व गरेको समय पनि मन नपरेको कुरा खुला रूपमा नै राखेर आलोचना गर्थे । लोकतन्त्रपछि केपी शर्मा ओलीसँग निकट भएर ओलीकै प्यानलबाट महासचिव र उपाध्यक्षमा लडे पनि पछिल्लो समय आएपछि उनीसँग पनि नेपाल असन्तुष्ट थिए ।
उनले मोबाइल बोकेर विषयमा पनि पार्टी आलोचनामात्र होइन स्पष्टीकरणको विषय पनि बनेको थियो । पार्टी कामकै सिलसिलामा इलाममा जिम्मेवारी रहँदा नै झुमा देवानसँग उनको विवाह भएको थियो । नेपालकी पत्नी झुमा देवान र एक छोरी छन् ।
साहित्यमा सञ्जय थापा
उनी साहित्यिक क्षेत्रमा पनि उत्तिकै क्रियाशील थिए । उनको साहित्यिक नाम सञ्जय थापा हो । उनले सञ्जय थापाको नामबाट धेरै पुस्तक लेखेका छन् । साहित्यतर्फ उपन्यास, कथा, नियात्रा र गीत लेखन, गायन उनका मुख्य विधा थिए । देउमाईको किनारमा, नओइलाउने फूल, पूर्वतिर, आकाश गंगाको तीरैतीर, बन्दीगृहको सिर्जना लगायतका ५० भन्दा बढी कृति लेखेका छन् ।
एमाले तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारीबारे नेपालले ’बर्बरिक’ उपन्यास लेखेका छन् । माले स्थापनाकालका सहयोद्धा रत्नकुमार वान्तवाको जीवनीमा आधारित उनको उपन्यास ‘देउमाईको किनार’ पछि भिडियो चलचित्रका रूपमा आएको थियो । यसबाहेक उनका अनगिन्ती साहित्य सामाग्री बजारमा उपलब्ध छन् ।
कवि मन्जुल (मेघराज नेपाल) उनका सहोदर दाजु हुन् । मन्जुलकै प्रेरणाबाट उनी साहित्य क्षेत्रमा प्रवेश गरेका थिए । उनी माक्सवादी अध्ययन केन्द्रका संस्थापक सदस्य हुन् । एमाले मुखपत्र ‘नवयुग’ को संस्थापक प्रधान सम्पादक हुन नेपाल । उनले दृष्टि र छलफल साप्ताहिकको सम्पादकको जिम्मेवारी पनि बहन गरे । पत्रकारिता, साहित्य र राजनीतिमा उनको अहम भूमिका रहेको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
