सामुदायिक विद्यालयमा ‘साना डाक्टर कार्यक्रम’ सञ्चालन गर्दै काठमाडौं महानगर

काठमाडौं : काठमाडौं महानगरपालिकाले विद्यालयहरूमा साना डाक्टर कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने भएको छ। बालबालिकाहरूमा निरोगात्मक स्वास्थ्य शिक्षा प्रवर्द्धन गर्न ४ वटा सामुदायिक विद्यालयहरूमा नमूना कार्यक्रममार्फत सुरु हुने महानगरले जनाएको छ। 

‘साना डाक्टर कार्यक्रम’को अवधारणा, कार्यक्रम सञ्चालन रणनीतिका विषयमा महानगरले बुधबार कार्यशाला गरी छलफल गरेको छ। कार्यशालामा महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले, स्वास्थ्य सचेतना अभिवृद्धि गर्न र बालबालिका बिचको सहसिकाइका लागि यो विधि उपयुक्त भएको बताइन्। ‘विद्यालयमा कार्यक्रम लैजाँदा कार्यान्वयन गर्नेलाई बोझ महसुस हुने गरी लैजानु हुँदैन।’ उनले भनिन्,‘आवश्यक छ, जसरी पनि कार्यान्वयनमा जानु पर्छ भन्ने तत्परता जागृत गराउनुपर्छ। अनि मात्र कार्यक्रम दिगो र प्रभावकारी हुन्छ। यसको नतिजा ढिलो देखिन्छ। तर, सकारात्मक हुन्छ।’ 

उनले सामुदायिक विद्यालयहरूमा सफल बनाएर संस्थागत विद्यालयमा विस्तार गर्नुपर्ने बताइन्। उनले भनिन्,‘सामुदायिक विद्यालयहरूमा सफल बनाएर संस्थागत विद्यालयहरूमा पनि विस्तार गर्नुपर्छ।’

विद्यालयहरुमा किशोर किशोरी यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सम्बन्धी कार्यक्रम पनि चाहिएको छ। 

शिक्षा तथा स्वास्थ्य समितिका संयोजक चिनीकाजी महर्जनले भने,‘सामुदायिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूलाई सकारात्मक प्रतिस्पर्धाका लागि आत्मविश्वासयुक्त बनाउनु पर्नेछ।’

कार्यशालामा स्वास्थ्य विभागका प्रमुख दिपककुमार के. सीले नमुना कार्यक्रमबाट प्राप्त पृष्ठपोषणका आधारमा बृहत कार्यक्रम तर्जुमा गरिने बताए। उनले भने,‘सम्भवतः यो कार्यक्रम विद्यालयहरुमा पहिलो हुनुपर्छ। यसलाई नतिजा प्रदान गर्ने बनाउँछौँ।’

विद्यालयमा अध्ययनरत छात्रछात्रालाई स्वास्थ्यका विषयमा प्रशिक्षित गराएर स्वास्थ्य दूतका रुप विकास गर्ने कार्यक्रमलाई साना डाक्टर कार्यक्रम दिइएको हो। विद्यार्थी आफू, परिवार र समुदायमा स्वास्थ्य सचेतना अभिवृद्धि गर्ने कार्यक्रमको लक्ष्य हो। 

कार्यक्रममा व्यक्तिगत सरसफाइ र स्वच्छता, पोषण, जीवनशैली र नसर्ने रोग, सरुवा रोग र एन्टीमाइक्रोवियल रेसिस्टेन्स, प्राथमिक उपचार र सुरक्षा तथा मानसिक स्वास्थ्य र नेतृत्व गरी ५ वटा विषयमा प्रशिक्षण प्रदान गरिने तयारी छ। पाठ्यक्रममा आधारित ३ महिना तालिम दिएपछि बाँकी ९ महिना विद्यार्थीहरुलाई समूहगत रुपमा निरोगात्मक स्वास्थ्य प्रवर्धनका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न दिइन्छ।  एउटा स्वास्थ्य क्लवमा १५ जनादेखि २० जनासम्म छात्रछात्रा राखिनेछ।