ट्रम्पको टिप्पणी : इरान आर्थिक रुपमा ढल्दैछ, सेना–प्रहरीले तलव पाएका छैनन्

अमेरिका : संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरान ‘आर्थिक रूपमा ध्वस्त’ हुँदै गएको दाबी गरेका छन् । उनले वाशिङ्टनले लगाएको नौसैनिक नाकाबन्दीका कारण इरानले दैनिक करोडौं डलर गुमाइरहेको बताएका छन् । राष्ट्रपति ट्रम्पले मंगलबार राति आफ्नो ट्रुथ सोशल प्लेटफर्ममा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले लेखेका छन्, ‘इरान आर्थिक रूपमा ढल्दैछ ! उनीहरू तुरुन्तै होर्मुज जलडमरू खोल्न चाहन्छन् । पैसाका लागि हतारिँदै छन् ।  दैनिक ५०० मिलियन डलर घाटा व्यहोरी रहेको र सेना र प्रहरीले तलब नपाएको गुनासो गरिरहेका छन् ।’

इरानी बन्दरगाहहरूमाथि अमेरिकी नाकाबन्दी अप्रिल १३ मा बाट सुरु भएको हो । त्यसपछि, अमेरिकाले होर्मुज जलडमरू नजिकै इरानी झण्डा बोकेको एउटा ट्यांकरमा गोली चलाएर नियन्त्रणमा लिएको छ । साथै इरानसँग सम्बन्धित मालवाहक जहाजहरूलाई समुद्रमा नै मोडिदिएको छ । इरानका सशस्त्र बलहरूले यसलाई ‘अवैध कार्य’ र ‘डाँका सरह’ भनेका छन् ।

अमेरिकी नाकाबन्दीको जवाफमा, इरानले होर्मुज जलडमरू विदेशी जहाजहरूका लागि बन्द गरेको छ र केही विदेशी झण्डा बोकेका जहाजहरू नियन्त्रणमा लिएको छ । यसअघि, इरानले ‘मैत्रीपूर्ण’ ठानेका केही जहाजहरूलाई पार गर्न अनुमति दिएको थियो । अप्रिल १९ मा, इरानका प्रथम उपराष्ट्रपति मोहम्मद रेजा आरिफले ‘हर्मुज जलडमरूको सुरक्षा निःशुल्क होइन’ भनेका थिए । उनले एक्समा लेखेका छन्, ‘इरानको तेल निर्यात रोक्दै अरूले निःशुल्क सुरक्षा पाउने अपेक्षा गर्न सकिँदैन ।’ ‘छनोट स्पष्ट छ ः या त सबैका लागि स्वतन्त्र तेल बजार वा सबैका लागि ठूलो लागतको जोखिम’, उनले थपे ।

उनले भनेका छन्, ‘वैश्विक इन्धन मूल्यको स्थिरता इरान र उसका सहयोगीहरूमाथिको आर्थिक र सैन्य दबाबको अन्त्यमा निर्भर छ ।’ बिहीबार सामाजिक सञ्जालमा दिएको वक्तव्यमा, इरानका संसदीय सभामुख तथा युद्धविराम वार्ताका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद बाघेर घालिबाफले पूर्ण युद्धविराम सम्भव हुन अमेरिकाको नाकाबन्दी हटाइनु आवश्यक रहेको बताएका छन् । विश्लेषकहरूका अनुसार, नाकाबन्दीले इरानलाई असर गरिरहेको छ, तर देशसँग यसलाई सहन सक्ने आर्थिक र राजनीतिक क्षमता अझै रहेको विश्वास गरिन्छ ।