काठमाडौं : इरानले अमेरिकासँगको प्रस्तावित १४ बुँदे सम्झौताको मस्यौदा पत्र सार्वजनिक गरेको छ । इरानी सञ्चार माध्यम 'मेहर'का अनुसार इरानले यसलाई दुई देशबीच भइरहेको शान्ति सम्झौताको खाकाको रूपमा व्याख्या गरेको छ ।
इरानी सञ्चार माध्यमका अनुसार यो मस्यौदा दुवै पक्षबीच भइरहेको गहन कूटनीतिक वार्ताको परिणाम हो । मेहरले यसलाई पूर्ण १४ बुँदे मस्यौदा दाबी गर्दै यसमा इरानका अधिकांश मुख्य मागहरू समावेश गरिएको जनाएको छ ।
अमेरिका-इरान प्रस्तावित सम्झौताका मुख्य बुँदा :
प्रतिबन्धहरू हटाइने: इरानको तेल, पेट्रोकेमिकल्स र त्यससँग सम्बन्धित निर्यात (Export) मा लगाइएका सबै प्रतिबन्धहरू हटाइनेछन्।
वित्तीय पहुँच: इरानले आफ्ना सबै वित्तीय स्रोत र सम्पत्तिहरूमा पूर्ण पहुँच (Access) फिर्ता पाउनेछ।
२४ अर्ब डलर फुकुवा: ६० दिनको वार्ता अवधिमा इरानको रोक्का (Freeze) गरिएको २४ अर्ब डलर रकम फुकुवा गरिनेछ। यसमध्ये १२ अर्ब डलर त वार्ता सुरु हुनुभन्दा अगाडि नै जारी गरिनेछ।
पुनर्निर्माण योजना: अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरूले इरानको पुनर्निर्माणका लागि करिब ३०० अर्ब डलरको योजना पेश गर्नुपर्नेछ।
युद्धविराम: लेबनानसहित सबै मोर्चा (Fronts) हरूमा जारी युद्ध तुरुन्त र सधैंका लागि बन्द हुनेछ।
हस्तक्षेप नगर्ने प्रतिवद्धता: अमेरिकाले इरानको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने र इरानको सार्वभौमसत्ताको सम्मान गर्ने वाचा गर्नेछ।
नौसैनिक नाकाबन्दीको अन्त्य: अमेरिकाद्वारा लगाइएको नौसैनिक नाकाबन्दी (Naval Blockade) ३० दिनभित्र पूर्ण रूपमा हटाइनेछ।सेना फिर्ता: अमेरिकी सेना इरानको वरपरका क्षेत्रहरूबाट हट्नेछ।
होर्मुज जलमार्ग खुल्ने: 'होर्मुज जलडमरू मध्य' (Strait of Hormuz) लाई इरानको व्यवस्थापन र संयन्त्र अन्तर्गत ३० दिनभित्र पुनः खुला गरिनेछ।
६० दिनको वार्ता अवधि: आणविक मुद्दाहरू र प्रतिबन्धहरूलाई पूर्ण रूपमा हटाउने अन्तिम सम्झौतामा पुग्नका लागि ६० दिनको औपचारिक वार्ता अवधि सुरु हुनेछ।
परमाणु हतियार नबनाउने प्रतिवद्धता: इरानले परमाणु हतियार निर्माण नगर्ने आफ्नो एनपिटी (NPT - परमाणु अप्रसार सन्धि) को प्रतिवद्धतालाई पुनः दोहोर्याउनेछ।
सैन्य गतिविधिमा रोक: वार्ताको अवधिमा यस क्षेत्रमा थप सेना नबढाउन वा नयाँ प्रतिबन्धहरू नलगाउन अमेरिका सहमत हुनेछ।
अनुगमन संयन्त्र र संयुक्त राष्ट्र संघको स्वीकृति: यस सम्झौताको कार्यान्वयनको निगरानी एउटा विशेष अनुगमन संयन्त्रले गर्नेछ, र कुनै पनि अन्तिम सम्झौतालाई संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद (UNSC) को प्रस्तावबाट अनुमोदन गरिनेछ।
मिसाइल र रेजिस्टेंस ग्रुपहरू बाहिरै रहने: इरानको मिसाइल कार्यक्रम र त्यहाँका रेजिस्टेंस ग्रुपहरू (प्रतिरोध समूहहरू) लाई दिइने समर्थन यस सम्झौताको हिस्सा हुने छैनन् (अर्थात्, यस सम्झौतामा तिनलाई समेटिएको छैन)।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
