प्रेमकथामा सीमाना बन्यो तगारो : आमा हिरासतमा, घरमा बालबालिका आमाको प्रतीक्षामा

भारत : ‘मायाको कुनै सीमा हुँदैन’ भन्ने गरिन्छ । तर गुजरातको आनन्द जिल्लाको लाम्भाभेलका तरुण पटेलका लागि अहिले यही सीमा सबैभन्दा ठूलो बाधा बनेको छ ।

बंगलादेशकी एक महिलासँग विवाह गरेर परिवार बसाएका तरुण अहिले आफ्नो परिवार विखण्डन हुनबाट जोगाउन संघर्षरत छन् । करिब एक दशकअघि भएको यो अन्तरदेशीय विवाह अहिले कानुनी समस्यामा फसेको छ । स्थानीय प्रशासनका अनुसार ती बंगलादेशी महिला भारतमा अवैध रूपमा बसोबास गरिरहेको पुष्टि भएपछि उनलाई निर्वासन (डिपोर्ट) गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ ।

एउटा फोन कलले बदलियो जीवन

गुजरात प्रहरीको ‘अपरेशन डेल्टा हन्ट’ सुरु हुनुअघि परिवारको जीवन सामान्य थियो । तर अभियानपछि उनीहरूको जीवन एकाएक बदलियो । तरुणका अनुसार, जुन २ मा प्रहरी घरमा पुगेको कारण उनकी श्रीमती काजलले बंगलादेशमा रहेकी आफ्नी आमालाई गरेको एउटा फोन कल थियो ।

तरुण भन्छन्, ‘काजलकी आमा बंगलादेशमा बस्नु हुन्छ । त्यहाँको अस्थिर अवस्थाका कारण उनी निकै चिन्तित थिइन् । आमाको स्वास्थ्यबारे बुझ्न फोन गरेकी थिइन् । त्यही फोन ट्रेस भएपछि प्रहरी घरमा आइपुग्यो ।’ प्रहरीले काजलको मोबाइल जाँच गर्दा ‘काजल्स मम’ नाममा नम्बर सुरक्षित रहेको भेट्टायो । त्यसपछि सोधपुछ गरी उनलाई प्रहरी चौकी लगियो र हिरासतमा राखियो । प्रहरीको भनाइअनुसार काजलसँग वैध राहदानी (पासपोर्ट), भिसा वा विवाह दर्ताको प्रमाण नभएकाले कानुनी कारबाही अघि बढाइएको हो ।

फेसबुकबाट सुरु भएको प्रेम
सन् २०१२ मा बंगलादेशको गोपालपुर गाउँकी काजुली र तरुण पटेल फेसबुकमार्फत परिचित भएका थिए । मित्रता प्रेममा बदलियो र उनीहरूले विवाह गर्ने निर्णय गरे । तरुणले उनलाई पासपोर्ट बनाएर भारत आउन आग्रह गरेका थिए । तर परिवारले बंगलादेशी युवकसँग विवाह गर्न दबाब दिएपछि काजुलीले एजेन्टमार्फत पासपोर्ट बनाउन खोजिन् । तर उनी ठगिइन् ।

त्यसपछि उनी बंगलादेशबाट भागेर कोलकाता हुँदै गुजरातको आनन्द पुगिन् र दुवैले विवाह गरे । विवाहपछि उनले आफ्नो नाम परिवर्तन गरी काजल राखिन् । तर आवश्यक कागजात नहुँदा उनीहरूको विवाह कानुनी रूपमा दर्ता हुन सकेन ।

धर्म परिवर्तन र नयाँ चिन्ता
मूल रूपमा मुस्लिम रहेकी काजलले विवाहपछि हिन्दू धर्म अपनाएकी थिइन् । तरुणलाई डर छ, यदि काजललाई बंगलादेश फर्काइयो भने उनको परिवारले उनलाई स्वीकार नगर्न सक्छ ।

आमाको अभावमा रोइरहेका बालबालिका
हाल काजललाई आनन्दस्थित महिला संरक्षण गृहमा राखिएको छ । तरुण भन्छन्, ‘मेरा बच्चाहरू हरेक दिन आमा कहिले आउनु हुन्छ भनेर सोध्छन् । मसँग कुनै उत्तर छैन । यदि उनलाई बंगलादेश पठाइयो भने हाम्रो परिवार नै टुक्रिनेछ ।’ काजलकी सासु इन्दुबेन भन्छिन्, ‘काजल हाम्रो लागि बुहारी मात्र होइन, छोरी जस्तै थिइन् । उनी नहुँदा घर सुनसान भएको छ । बच्चाहरू दिनभरि रुन्छन् ।’ 

मानसिक तनावमा काजल
जागृति महिला संगठनकी अध्यक्ष आशा दलालका अनुसार काजल निरन्तर मानसिक तनावमा छिन् र आफ्ना दुई छोराको सम्झनामा धेरै रुन्छिन् । उनले भनिन्, ‘अनुमति मिलेका बेला कहिलेकाहीँ उनलाई टाढाबाट आफ्ना बच्चाहरू हेर्न दिइन्छ । त्यसले केही राहत त दिन्छ, तर उनी अझै गहिरो चिन्तामा छिन् ।’

अदालतमा कानुनी लडाइँ
तरुण अहिले कुनै पनि हालतमा काजललाई बंगलादेश फर्किन नदिन कानुनी लडाइँ लडिरहेका छन् । उनकी वकिल जैनब सैयदका अनुसार अदालतमा भारतीय संविधानको धारा २१ (जीवन र व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको अधिकार) को आधारमा काजललाई भारतीय नागरिकता दिनुपर्ने माग गरिनेछ ।

उनले भनिन्, ‘यदि कुनै विदेशीले भारतीय नागरिकसँग विवाह गरेर लामो समयसम्म भारतमा बसेको छ भने परिस्थितिअनुसार नागरिकताको दाबी गर्न सक्ने आधार बन्न सक्छ ।’ तरुणले आनन्दका सांसद मितेश पटेलसँग पनि सहयोगको आग्रह गरेका छन् । सांसद पटेलले भने, ‘म दिल्ली गएपछि यो विषय केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाहसमक्ष उठाउनेछु ।’