प्यूठान : मुलुकमा पटक–पटक व्यवस्था परिवर्तन भए पनि प्यूठान जिल्ला कारागारको अवस्था भने परिवर्तन हुन सकेको छैन । राणाकालीन समयमा बनेको साँघुरो घोडा राख्ने तबेलामा कैदीबन्दीहरूले कष्टकर दैनिकी बिताउँदै आएका छन् ।
२५ जना बस्न मिल्ने प्यूठान जिल्ला कारागारमा हाल ९८ जना कैदीबन्दी छन् । ६९ पुरुष, २ महिला गरी ७१ कैदी र २६ पुरुष, २ महिला गरी २८ थुनुवा छन् । साँघुरो कोठामा बस्न र खाना बनाउनै समस्या हुने गरेको छ । ‘कारागारमा रहेका कैदीबन्दीहरूलाई बस्नै समस्या छ’, कारागार प्यूठानका प्रमुख सूर्यबहादुर पन्तले भने, ‘सीप विकासका तालिमहरू त परैको कुरा छ ।’ नाम्लो, दाम्लो, बुढा, ढाका टोपी बनाउनेजस्ता सीपहरू कैदीबन्दीहरूसँग भए पनि ठाउँ अभावकै कारण यसले व्यावसायिकता पाउन नसकेको उनको भनाइ छ । स्थानीय स्तरमा उपलब्ध हुने स्रोतसाधनको उपयोग गरी कैदीबन्दीहरूले हस्तकलाका सामग्रीहरू उत्पादन गर्ने गरेका छन् । झन्डै ४५ कैदीबन्दीहरूसँग यस्तो सीप रहेको छ ।
कारागार बनाउन पटक–पटक पहल भए पनि बजेट तथा कार्यक्रम नहुँदा कारागार बन्न सकेको छैन । प्रमुख जिल्ला अधिकारी निवास क्षेत्रलाई कारागार बनाउन पहल भए पनि सुरक्षाका दृष्टिकोणले त्यो ठाउँ उपयुक्त नहुने भएपछि कारागार निर्माणको चर्चा रोकिएको थियो । कारागार बनाउन मल्लरानी गाउँपालिकाले ५ लाख, स्थानीयवासीले सहयोग संकलन गरेर ५ लाख गरी १० लाख रुपैयाँ खर्च गरेर जग्गा खरिद गरेका छन् । जिल्ला सदरमुकाम खलंगानजिकै साढे १९ रोपनी जग्गा कारागारको नाममा झन्डै ५ वर्षअघि जग्गापास भएको छ ।
‘उक्त स्थानमा भवन निर्माण गर्नुभन्दा पहिले डीपीआर बनाउनका लागि पहल भयो’, उनले भने, ‘विगतका वर्षहरूमा हुन सकेनन्, यस वर्ष प्रदेश सरकारमार्फत डीपीआरको काम अघि बढेको छ ।’ पछिल्ला केही वर्ष मर्मतसम्भार शीर्षकमा बजेट प्राप्त भएपछि पुरानो संरचनालाई मर्मत गरी काम चलाउ गराइएको छ । आव २०७६÷७७ मा प्राप्त बजेटले कैदीबन्दीका लागि दुईवटा कोठा र नेपाल प्रहरीको ब्यारेकका लागि कोठा र भान्सा कोठा बनाएको कारागारले जनाएको छ । त्यसबाहेक थोरै–थोरै मर्मत सम्भारको बजेटले पुरानो भवन टालटुल गर्ने गरिएको उनले बताए । ‘खानेपानी र शौचालयका लागि साह्रै समस्या भयो’, उनले भने, ‘यस वर्ष खानेपानी ट्यांकी र शौचालय बनाउन लागिएको छ ।’
संरचना र ठाउँ अभावकै कारण खेलकुद, व्यायाय, सीपमूलक तालिम तथा कैदीबन्दीहरूलाई उत्पादनसँग जोड्न नसकिएको प्रमुख पन्तको भनाइ छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
