डिप्रेसनको औषधिले गर्छ साइड इफेक्ट, स्वास्थ्यमा असर गर्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताको चेतावनी
कात्तिक ७, २०८२ शुक्रबार २२:३:३५
काठमाडौं : डिप्रेसनका धेरै प्रकारका औषधि उपलब्ध छन्। पहिलो पटक एक अध्ययनले विभिन्न प्रकारका डिप्रेसनका औषधिलाई साइड इफेक्टको आधारमा वर्गीकृत गरेको छ।
विभिन्न डिप्रेसनको औषधिको साइड इफेक्टमा उल्लेखनीय भिन्नता देखिएको छ।
अनुसन्धानकर्ताले उपचारको पहिलो आठ हप्तामा बिरामीमा यी औषधिको प्रभावको अध्ययन गरे।
केही डिप्रेसन औषधिले बिरामीको तौल २ किलोग्रामसम्म बढाउने वा मुटुको धड्कनमा प्रति मिनेट २१ धड्कनसम्मको भिन्नता ल्याउने पत्ता लाग्यो।
बेलायतमा करिब ८० लाख मानिसले डिप्रेसनको औषधि लिन्छन्।
अनुसन्धानकर्ताले यी औषधिको साइड इफेक्टमा भिन्नताले मानिसको स्वास्थ्यलाई असर गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
अनुसन्धानकर्ता यो अध्ययनको अर्थ मानिसले आफ्नो उपचार बन्द गर्नुपर्छ भन्ने नभई बिरामीको आवश्यकता अनुसार डिप्रेसनको औषधि छनोट गर्नुपर्ने अपिल गर्ने बताए।
अनुसन्धानकर्ता प्रोफेसर ओलिभर हाउसले भने, ʻडिप्रेसनको औषधि लिने बिरामीको संख्या ठुलो छ र यी औषधिमा ठुलो भिन्नता छ। त्यसैले सानो परिवर्तनले पनि सम्पूर्ण जनसंख्यामा ठुलो प्रभाव पार्न सक्छ।ʼ
अध्ययनको नतिजा
डिप्रेसनको औषधिले स्वास्थ्यमा प्रभाव पार्छ। किंग्स कलेज लन्डन र अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयको यो अध्ययन डिप्रेसनको औषधिलाई साइड इफेक्टको सजिलो तुलना गर्न अनुमति दिने तरिकाले श्रेणीकरण गर्ने पहिलो अध्ययन हो।
टोलीले डिप्रेसनका लागि सामान्यतया प्रयोग हुने ३० औषधिको १५१ अध्ययनको विश्लेषण गर्यो। यसमा ५८,५०० भन्दा बढी बिरामी समावेश थिए।
सबैले साइड इफेक्ट अनुभव गर्दैनन्। तर ल्यान्सेट मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित नतिजाले यस्तो देखायो:
– आठ हप्तामा एगोमेलाटिन सेवन गर्दा म्याप्रोटिलिनको तुलनामा २.४ किलोग्राम तौल घट्यो। म्याप्रोटिलिनले करिब २ किलोग्राम तौल बढायो।
–फ्लुभोक्सामाइनले मुटुको धड्कनलाई सुस्त बनाउँछ र नोर्ट्रिप्टाइलाइनले यसलाई गति दिन्छ। यी दुवैको प्रति मिनेट २१ धड्कन फरक देखिएको छ।
–नोर्ट्रिप्टाइलाइन र डोक्सेपिनबीच रक्तचापमा ११ एमएमएचजीको भिन्नता देखियो।
ʻस्पष्ट रूपमा कुनै पनि दुई डिप्रेसन औषधि एउटै हुँदैनन्,ʼ किङ्स कलेज लन्डनका डा. अतिशान अरुमुहमले भने।
हृदयघात वा स्ट्रोकको बढ्दो जोखिम सहित उपचारका लागि औषधि र साइड इफेक्टमा भिन्नता महत्त्वपूर्ण छन्।
यसको अर्थ एउटै अवस्था भएका मानिसको प्राथमिकता र अन्य स्वास्थ्य अवस्थामा निर्भर गर्दै फरक–फरक डिप्रेसन औषधि बढी प्रभावकारी हुन सक्छन्।
डिप्रेसनका लागि सबैभन्दा राम्रो औषधि कुन हो ?
मानौं ३२ वर्षीया सारा, ४४ वर्षीया जोन र ५६ वर्षीया जेन सबै डिप्रेसनबाट पीडित छन् र उनीहरूलाई औषधि दिइएको छ।
तर तीनै जना बिरामी फरक–फरक साइड इफेक्टबाट बच्न चाहन्छन्।
सारा आफ्नो डिप्रेसनको औषधिबाट तौल बढ्नबाट जोगिन चाहन्छिन्, जोनलाई पहिले नै उच्च रक्तचाप छ र जेनलाई उच्च कोलेस्ट्रोल छ।
डा. टोबी पिलिंगरले तीनै जनालाई डिप्रेसनका लागि फरक–फरक औषधि दिनुपर्ने बताए।
ʻसाराले एमिट्रिप्टाइलाइन वा मिर्टाजापाइनको सट्टा तौल बढ्नबाट रोक्ने डिप्रेसनको औषधि, जस्तै एगोमेलाटिन, सेर्ट्रालाइन वा भेन्लाफ्याक्सिन खानुपर्छ। यसले तौल बढाउने सम्भावना बढी हुन्छ,ʼ उनी भन्छन्।
डा. टोबी पिलिंगरका अनुसार जोन जस्ताले रक्तचाप बढाउने भेन्लाफ्याक्सिन, एमिट्रिप्टाइलाइन वा नोर्ट्रिप्टाइलाइन जस्ता औषधि खानु हुँदैन। जोनको अवस्थाका लागि सिटालोप्राम, एस्किटालोप्राम र प्यारोक्सेटिन राम्रो हुनेछ।
हालैको अध्ययनको नतिजाले के भन्छ ?
अनुसन्धानकर्ताका अनुसार कुनै विशेष डिप्रेसनको औषधि राम्रो हो कि नराम्रो भनेर भन्न असम्भव छ। उदाहरणका लागि एमिट्रिप्टाइलाइनले तौल, मुटुको धड्कन र रक्तचाप बढाउन सक्छ, तर यसले दुखाइ र अनिद्रामा मद्दत गर्न सक्छ।
समग्रमा सबैभन्दा सामान्य रूपमा निर्धारित डिप्रेसनको औषधि जस्तै प्यारोक्सेटिन, सिटालोप्राम, एस्किटालोप्राम, र सेर्ट्रालाइनका कम साइड इफेक्ट हुन्छन्।
अध्ययनले फ्लुओक्सेटिनलाई तौल घटाउने र उच्च रक्तचापसँग जोडेको छ।
अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयका प्राध्यापक एन्ड्रिया सिप्रियानीका अनुसार डिप्रेसनको औषधि लिने लाखौं मानिसमध्ये कति जनाले फरक–फरक औषधि खानुपर्छ भन्ने बारेमा अहिले केही भन्न सकिँदैन।
उनले हालैको अध्ययनको नतिजा लागू गरियो भने धेरै मानिसले राम्रो उपचार पाउने बताए।
डाक्टर र बिरामीलाई सही औषधि छनौट गर्न मद्दत गर्न अनुसन्धानकर्ताले निःशुल्क अनलाइन उपकरण सिर्जना गरिरहेका छन्।
तर यसका लागि अझै पनि राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवामा उल्लेखनीय परिवर्तन आवश्यक पर्नेछ।
अध्ययनले उपचार सुरु भएको आठ हप्तापछि के भयो भनेर मात्र विश्लेषण गरेको थियो। डा. पिलिंगरका अनुसार यसको अर्थ यो अवधिमा देखिएका परिवर्तन रहिरहन सक्छन्। तर यसका लागि पनि उचित अनुसन्धान आवश्यक छ।
अध्ययनमा संलग्न नभएका बाथ विश्वविद्यालयका डा. प्रसाद निष्तलाले नतिजा नयाँ र महत्त्वपूर्ण भएको बताए।
प्रतिक्रिया दिनुहोस !
