देउडामा भारी खेल
गीतमा गहिरो र शाब्दिक अर्थ लाग्ने गरुंगो खेल नै भारी खेल हो। यो खेल महिला–पुरुष दुवैमा…
सुनटोपी पित्ताल्या काँदो दैलेखी कर्दको
डा. मोहन तिमिल्सिना त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) अन्तर्गत पद्मकन्या, अमृत साइन्स, ललितकला, शिक्षा…
जब स्रष्टा नाचे, ‘झ्याम्म. . . झ्याम्म. . . !’
कर्णालीका तीरैतीर गल्की पाक्या वेणु
आज् पाया पानीको नाउलो आजै तिर्खा मेणु।
नेपालको सबैभन्दा…
मुटु काट्यो वचनले, हात काट्यो छुरीले
राजा रन्या भैरुवकोट दिपायलका पारि,
कैल्यै न छुट्टिन्या भन्थी क्यान माया मारी।
बैतडीबाट राजध…
सुखदुःख जे भएनि. . .
देउडा गीत कल्पनाका अजस्र निरन्तर बगिरहने पानीका धारा हुन्। बाह्रैकाल बाह्रैमहिना बगिरहन्छन्।
दूध पकायाको खीर
ठाडी भाका देउडागीतको प्राण हो। गायनमा धेरै भाक्या (भाका)हरू छन्। चलनचल्तीका भाकाहरू प्राचीनकाल…
जहाँ हिमाल हाँस्छ, प्रकृति नाच्छ
बौजुका कम्पनी माला दाइ क्यान मास्दा हुनमन्
भन्या साउनीका रात दन्तक्यै हाँस्दा हुन्।
२०३४…
समाज जुरुक्क पार्ने देउडा
गीतमा धनराज जोशीले कतै गम्भीर विषय उठान गर्छन् त कतै समाजमा शोषकहरूले गरिबलाई दिएका दु: खका गोप्य कुराहरू बाहिर ल्याउँछन्।
गीत भनेका गंगा हुन्, बगिरहन्छन्
कुमाउको झगडी जग्गा गैझा गैझा डोटी
आधा कर्म हीरा–मोती आधा कर्म खोटी।
माथिको ऐतिहासि…
चितवनका हात्ती, गैंडा. . .
तीजजस्तै हामीहरू जितिया पर्व यसैगरी नाचेर मनाउँछौं। राति ११–१२ बजे चामलको ‘अनदी’लाई उसिनेर तितर (मीठो भोजन) बनाउँछौं अनि मिष्ठान्न भोजन गर्छौं।
अंग्रेजीमा देउडा गीत लेख्ने धनराज
धनराज जोशी देउडागीतका अध्येतामात्र नभएर विज्ञ व्यत्तिाmत्व नै हुन्। उनको पुस्तकले लोकसाहित्यमा नयाँ आयाम थपेको छ।
देउडा गीतले देखाएको सांस्कृतिक बाटो
सुदूरपश्चिम र कर्णालीको माटोबाट उत्पत्ति भएका देउडा गीतले मानव सम्पदालाई पनि उजागर गरेको पाइन्छ…
अम्रिकामा देउडा गाउँदा नेपाल देश पाँयाँ
न्युयोर्क सहर र टाढा टाढाबाट समय खर्चेर आए। ती सयौं दर्शक देउडा गीतको नौलो स्वाद, सुदूरपश्चिमवासीको एकता र कलाकारको कुशल प्रस्तुति देखेर रोमाञ्चित बने।
इलामलाई सम्झें पहाडकी रानी. . .
थोरै पाए धेरै मान्ने मेरो निजी बानी,
इलामलाई मैले सम्झें पहाडकी रानी।
कुट्टी डाँडा हुँदै म…
मस्की छै की उज्याली
गौरा पर्वको उत्पत्तिा, महिमा र महत्तव देउडा गीतको भन्दा धेरै स्तरीय रहेको मान्न सकिन्छ। आध्यात्मिक चेतनाका जग भएकाले संस्कृति हाम्रो सभ्यता हो।
धनकुटालाई मैले सम्झें पूर्वाञ्चलको. . .
धनकुटा जिल्ला विद्वान्–विदुषी जन्माउने जिल्ला हो। लेखक कलाकार र राजनीतिकर्मीको त पुरानो आँगनी नै हो, धनकुटा।
वरिषा मासको लाउन्या छिटुवा
देउडा गीत संगीतमात्र नभएर देशभरका बस्ती बस्तीका गीतहरूले वर्षामासलाई सम्झएको देखिन्छ।
धड्कन्या मुटु मायाले रोज्याको
देउडा गीत, संगीत र संस्कृति कालीकर्णालीका बासिन्दाका लागि प्राण हो। मानवीय सभ्यता र संस्कार हो। तर अब यो देशकै भएको छ।
क्या रमाइला दिन !
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जमा बर्सेनि यहीबेला दशहरा मेला लाग्ने गर्दछ। मेला भर्न पुगेका संस्कृतिकर्मीहरू डेढी कदममा खेलिने खेल देउडामा नाचेकै हुन्छन्।