दक्षिण कोरिया र चीनबीच प्रविधि, वातावरणलगायत क्षेत्रमा १४ समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर

काठमाडौं : दक्षिण कोरिया र चीनले औद्योगिक आदान-प्रदान, प्रविधि, वातावरणलगायत विभिन्न क्षेत्रमा सहकार्यका लागि १४ वटा समझदारी पत्र (एमओयू)मा हस्ताक्षर गरेका छन्। सोमबार बेइजिङमा दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्युङ र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिङपिङबीच भएको शिखर भेटवार्ताका अवसरमा यी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरिएको हो। दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपति कार्यालय चेओङ वा डेले यसबारे जानकारी दिएको छ।

१४ वटा एमओयूसँगै दक्षिण कोरियामा रहेका चिनियाँ ऐतिहासिक सांस्कृतिक सम्पदा चीन फर्काउनेसम्बन्धी छुट्टै सम्झौता पनि गरिएको छ। यसले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने सियोल र बेइजिङको साझा प्रयासलाई उजागर गरेको छ। राष्ट्रपति लीले चीनसँगको सम्बन्ध स्थिर रूपमा व्यवस्थापन गर्दै अमेरिका–दक्षिण कोरिया सुरक्षा गठबन्धनलाई सुदृढ राख्ने ‘व्यावहारिक कूटनीति’लाई अघि बढाइरहेका छन्।

सम्झौतामध्ये दक्षिण कोरियाको व्यापार, उद्योग तथा ऊर्जा मन्त्रालय र चीनको वाणिज्य मन्त्रालयबीच नियमित संवाद संयन्त्र स्थापना गर्ने एमओयू पनि छ, जसले दुई देशबीचको व्यापारिक सहकार्यलाई प्रवर्द्धन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रविधि क्षेत्रमा विज्ञान तथा प्रविधि नवप्रवर्तनमा सहकार्य गर्ने र डिजिटल प्रविधि सहयोगसम्बन्धी छुट्टाछुट्टै एमओयूमा हस्ताक्षर गरिएको छ। त्यस्तै, सम्भावनायुक्त स्टार्टअप खोजी तथा विकास गर्ने, नयाँ प्रविधि प्रयोग गरी बौद्धिक सम्पत्ति अधिकार (आईपी) संरक्षणको आधार तयार गर्ने र आयात-निर्यातसँग सम्बन्धित आईपी उल्लङ्घनविरुद्ध कानुन कार्यान्वयन सुदृढ गर्ने विषयमा पनि सहमति भएको छ।

खाद्य सुरक्षा तथा मत्स्य, पशु र वनस्पति क्वारेन्टाइन प्रक्रियासम्बन्धी अतिरिक्त एमओयूहरू पनि हस्ताक्षर भएका छन्। वातावरणीय क्षेत्रमा, जलवायु परिवर्तनजस्ता विषयमा मन्त्रीस्तरीय तथा कार्यस्तरीय नियमित बैठक गर्ने एमओयूमा सहमति भएको छ। यसले वायुप्रदूषण (सूक्ष्म धुलो) जस्ता सीमित मुद्दाभन्दा बाहिर गएर द्विपक्षीय सहकार्यको दायरा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

यातायात सहकार्यसम्बन्धी सम्झौताअन्तर्गत स्थल यातायात, सडक, रेल तथा भविष्यका यातायात प्रविधिमा सहकार्य गर्ने र कार्यस्तरीय परामर्श संयन्त्र स्थापना गर्ने योजना समेटिएको छ। राष्ट्रपति लीको राजकीय भ्रमणकै अवसरमा दक्षिण कोरियाको काङ्सोङ कला तथा संस्कृति प्रतिष्ठानले सन् १९३३ मा खरिद गरी आफ्नो सङ्ग्रहमा राखेका छिङ राजवंशकालीन दुई ढुंगे सिंहका मूर्ति चीन फर्काइने भएको छ। यसलाई औपचारिकता दिन दक्षिण कोरियाको राष्ट्रिय संग्रहालय र चीनको राष्ट्रिय सांस्कृतिक सम्पदा प्रशासनबीच प्रमाणपत्रमा हस्ताक्षर गरिएको छ।