शंका र संकट निवारण गर्ने शंखादेवी
मन्दिरको संरचना भद्रकाली शैलीको देखिन्छ। यसको गर्भगृहमा मूल देवीको मूर्ति छ। मूर्तिसँगै शंखाकारको ठूलो शिला छ। शिलालाई नै मूल शक्तिको रूप मानिन्छ।
छोरी, तिम्रो स्वाभिमानका निम्ति !
प्रिय छोरी,
शासित हुनु,
शोषित हुनु,
जति काम गरे पनि
चिनारीविहीन नारी हुनु —
यो …
नमेटिने ‘म’ !
गाउँका खोलाहरू झैं
चञ्चल भएर बग्न सक्दिनँ
शान्त हुन सक्दिनँ
ती अग्ला–अग्ला पहाडहरू झैं …
महाभारत बुझ्ने दीपशिखा
पुस्तक, पूर्वीय दर्शनअन्तर्गतका अति महत्वपूर्ण ग्रन्थ महाभारत र गीता (महाभारतभित्रै गीता रहेको)बारे छिटो र छोटो जानकारी चाहनेका लागि अति उपयोगी देखिन्छ।
श्रीराम : समुच्चा लोकका प्राणतत्व
धर्तीमा प्रकट भएका राम समुच्चा लोकका प्राणतत्व हुन्। राम लोकका मनमा छन्। राम लोकका तनमा छन्। यहाँको समुच्चा लोक राममय छ। ‘रामबिना जीवनको डुंगा पार सकिन्नँ’ भन्ने लोकमान्यता छ।
मिथकको कथामा कल्पनाको उडान
संस्कृति र सम्पदाको संरक्षण तथा संवर्द्धनमा यस्तो खालको मिथकीय साहित्यले महत्वपूर्ण टेवा पुर्याउँछ। जुन मिथकको हकदावीमा छ।
प्रकृति नामको पुस्तक: नुम्बुर चीज सर्किट
ओझेलमा परेका गन्तव्यलाई चिनाउन जरुरी छ। नुम्बुर चीज सर्किट एउटा खुला पुस्तक हो। यहाँको प्राकृतिक सुन्दरताले सबै थकान मेटाइदिन्छ। यो स्वर्गजस्तो ठाउँमा पटक–पटक जाऊँ लाग्छ।
दलनमै छन् दलित
राष्ट्रिय दलित आयोगमा पर्ने उजुरीमध्ये लैंगिक आधारमा महिलामाथि हुने हिंसाका उजुरी ४६.५५ प्रतिशत छ। यसमा जातीय विभेद भोग्ने सबैभन्दा बढी ३३.३३ प्रतिशत छ।
माँ शक्ति !
उग्रतारा भगवती मन्दिरैभरि
मेलाको रमझम मेरा बाबा मेलाको रमझम।
देहिजात नामले प्रसिद्ध देवी
…
कहाँ छिन् अजितकी प्रेमिका ?
राज्यसत्ताले बुझोस्, एउटा लास फ्रिजमा राखेर अर्को जिउँदो मान्छेलाई कोठामा थुन्नु नै आजको लोकतन्त्रको वास्तविक र बीभत्स चित्र हो।
कहाँ छ मुक्तिको मार्ग ?
मृत्युको भय एउटा मानसिक अवस्था हो। मृत्युबाट मुक्त हुनु भनेको भयहीन आध्यात्मिक अवस्था हो। भनिन्छ, सच्चा योगी मृत्युसँग भयभीत हुँदैन।
सीमा र सम्बन्धको विश्वविद्यालय
खम्पा विद्रोहको सन्देश स्पष्ट छ– छिमेकी देशबीचको सीमारेखा केवल राजनीतिक सीमा हो, तर सुमधुर सम्बन्ध भने सीमारहित हुनुपर्छ।
सुरेशकिरणसँग अन्तिम संवाद
अघिल्लो फोनको पत्यार लागेको थिएन। नृपेन्द्रजीले पनि भनेपछि भक्कानो छुट्यो। के बोल्ने ? स्तब्ध भएँ !
गीत भावमा झंकारको राग
गीतसंगीतको सुरुवात कहिलेदेखि भयो, भन्न कठिन छ। तर, गीतको त्यो राग र आलाप जीवनको अभिन्न अंग ब…
विश्व–क्यानभासमा सांस्कृतिक इन्द्रेणी
मानव समाजको विविधता र तिनको ऐतिहासिक निरन्तरतालाई बुझ्न विश्वका विभिन्न कुनाकाप्चामा मनाइने सा…
देउडामा गाउँको सम्झना
ए ! गोठाला तेरीखर्क चराउन्या बन छैन
उडिझाऊ त पंखी छैन बसन्या मन छैन।
बझाङ तलकोट बेदकाली …
ऋषि परम्परा : वैज्ञानिक आविष्कारको सूत्र
प्राचीन ऋषिहरू साधु भेष धारण गर्ने साधु मात्र थिएनन्। ज्ञानको अभ्यूदयबाट विज्ञानको पहेली पहिल्याउने आविष्कारक थिए। प्राकृतिक स्रोत जीव र जीवनको जीवन प्रक्रियासँग जोड्ने मूल सेतु उनै ऋषि थिए।
सप्तऋषिहरूको चर्चा किन ?
अत्रि ऋषिले कृषिको विकासमा पृथु र ऋषमकै तरह योगदान दिएका थिए। अत्रि सिन्धु पार गरेर (आजको इरान)मा गएका थिए। त्यहाँ उनले यज्ञको प्रचार गरे।
मुट्ठी बाहिर
उज्यालोमा त्यसलाई हेर्यो– गाँठो बाँधिएको रुमाल। उत्सुकतामा गाँठो फुकायो उसले। भित्र जे देख्यो, त्यसले धक्क फुलायो उसको छाती। मुटु बेतोडले
धड्कियो।
